Szopka Bożonarodzeniowa w Hiszpanii
5 (100%) 1 vote

W hiszpańskiej tradycji są takie symbole, bez których nic nie byłoby takie samo. W tym artykule poznasz jeden z nich!

Szopka bożonarodzeniowa (hiszp. belén) jest dla Hiszpanów równie istotna, co choinka dla Polaków. Tak naprawdę trudno znaleźć dom, w którym nie byłoby tego najważniejszego świątecznego symbolu. Belén można również znaleźć w każdym z większych miast. Są one wystawiane na placach lub w innych miejscach publicznych.

Skąd wzięła się szopka bożonarodzeniowa?

Przy tworzeniu szopki bożonarodzeniowej ogranicza Cię tylko wyobraźnia!
Przy tworzeniu szopki bożonarodzeniowej ogranicza Cię tylko wyobraźnia!

Historia szopki bożonarodzeniowej na świecie datowana jest na rok 330. Wtedy to cesarzowa Helena poleciła zbudować marmurowy żłóbek upamiętniający narodziny Jezusa w grocie w Betlejem. Na pomysł inscenizacji narodzin wpadł zaś święty Hieronim – grota została przebudowana na stajenkę, do której wstawiono figury pasterzy i Świętej Rodziny. Wkrótce, dzięki pielgrzymom, zwyczaj rozprzestrzenił się i dotarł aż do Rzymu.

Święty Franciszek i szopka w Greccio

Olbrzymi wpływ na kształt szopki miał święty Franciszek z Asyżu (to właśnie on uznawany jest za jej twórcę). Z jego polecenia stworzono bowiem inscenizację narodzin w Betlejem, a miejscem wydarzeń stała się pustelnia Greccio. Z okolicznych miejscowości przybyli ludzie oraz bracia zakonni ze świecami i pochodniami. Przyprowadzono także osły i woły, a samą grotę wyłożono sianem. Mieszkańcy wcielili się w role Świętej Rodziny, Franciszek zaś odprawił mszę.

Wydarzenia z 24 grudnia 1223 roku są uznawane za początek szopki bożonarodzeniowej na świecie. Od tamtej pory została ona szybko spopularyzowana przez zakony Franciszkanów i Dominikanów, a zwyczaj jej ustawiania prędko rozprzestrzenił się na całą Europę.

Szopka Bożonarodzeniowa w Hiszpanii

Niektóre figurki wyglądają naprawdę realistycznie...
Niektóre figurki wyglądają naprawdę realistycznie…

Jak szopka bożonarodzeniowa zawitała do Hiszpanii i skąd wzięła się jej olbrzymia popularność? Jej narodzin w tym kraju można upatrywać się w XVIII wieku, kiedy to król Carlos III przywiózł zwyczaj ustawiania szopek z Włoch. Po raz pierwszy wystawiono ją na widok publiczny w mieście San Cristóbal de La Laguna na Teneryfie.

Dziś belén jest nieodłącznym symbolem Bożego Narodzenia w Hiszpanii. Zgodnie z tradycją, co roku powinna ona być wzbogacana o nową figurkę. I chociaż ich ceny bywają naprawdę wysokie, niektórzy Hiszpanie mają na ich punkcie naprawdę bzika! Te najpiękniejsze można znaleźć między innymi podczas jarmarków bożonarodzeniowych.

Belén dzisiaj – kontrowersje i ciekawostki

Wygląd nowoczesnej szopki bożonarodzeniowej bardzo odbiega od swojego pierwowzoru. Hiszpanie z pewnością nie boją się szokowania i kontrowersji. Przykładem może być szopka w Madrycie z 2015 roku, gdzie zamiast Dzieciątka Jezus, wystawiono figurkę przedstawiającą ciało martwego syryjskiego chłopca. Inny przykład nietypowej szopki został zaprezentowany w 2018 roku w Barcelonie. Tutaj jej klasyczny wygląd zastąpiono przez… zobaczcie sami:

Caganer to kluczowy symbol w katalońskiej tradycji bożonarodzeniowej
Caganer to kluczowy symbol w katalońskiej tradycji bożonarodzeniowej

Skoro mowa o Barcelonie, warto wspomnieć, że w tradycji katalońskiej szopka bożonarodzeniowa nie może obyć się bez jednej figurki – el caganer. Cóż to takiego? Symbol szczęścia i pomyślności w Nowym Roku, pierwotnie przedstawiał katalońskiego pasterza w trakcie… defekacji. Z czasem, figurki te “ewoluowały” – teraz w rolę caganera wciela się postacie z show-biznesu, gwiazdy futbolu i największych światowych polityków.

W mieście Buitrago od 1988 r. wystawiana jest natomiast “żywa szopka”. W inscenizacji narodzin Chrystusa udział bierze nawet 200 osób i jest to jedno z najważniejszych tego typu wydarzeń w Hiszpanii.

Paulina Roszkowska

Paulina Roszkowska

Miłośniczka Teneryfy i Sal­va­dora Dalí. Chciałaby odwiedzić wszystkie Wyspy Kanaryjskie. Uważa, że żadna chwila spędzona na gotowaniu nie jest zmarnowana - zwłaszcza jeśli mowa o kuchni hiszpańskiej lub meksykańskiej.
Paulina Roszkowska