„Niebo jak turkus, morze jak lazur, góry jak szmaragd” - pisał w listopadzie 1838 roku kompozytor, który kilka tygodni później marzł w kamiennej celi klasztoru.
Fryderyk Chopin na Majorce spędził zaledwie trzy miesiące, od listopada 1838 do lutego 1839 roku. To jednak wystarczyło, żeby na zawsze związać swoje nazwisko z wyspą. Przyjechał tu z francuską pisarką George Sand, jej dwójką dzieci i pokojówką Amelią. Historia Fryderyka Chopina i George Sand na wyspie to jedna z najciekawszych polskich opowieści w Hiszpanii. Szukał słońca i ciepła, które miały pomóc mu na kaszel. Zamiast tego trafił na deszczową zimę, nieufnych mieszkańców i wilgotne mury klasztoru kartuzów w Valldemossie. Właśnie tam ukończył cykl 24 preludiów, jedno z najważniejszych dzieł w swoim dorobku. W tym artykule pokażę Ci, gdzie mieszkał Chopin na Majorce, co tu skomponował i jak dziś zwiedzić miejsca związane z jego pobytem.
💰 Ca’s Papà - Butikowy hotel w centrum miasteczka, kilka minut spacerem od klasztoru kartuzów.
🏨 Bordoy Continental Valldemossa - Czterogwiazdkowy hotel z basenem w górach Tramuntana, przy drodze do Deià.
💎 Mirabó de Valldemossa - XVI-wieczna posiadłość wśród gajów oliwnych z widokiem na dolinę i morze.
Dlaczego Chopin przyjechał na Majorkę?
Fryderyk Chopin poznał George Sand w Paryżu w 1836 roku. Latem 1838 roku byli już parą, ale Paryż plotkował o ich związku. Kompozytor od dłuższego czasu chorował, męczył go uporczywy kaszel. Lekarze zalecali mu łagodny klimat. Sand chciała też wywieźć z miasta syna Maurycego, który miał problemy zdrowotne.
Wybór padł na Majorkę. Wyspa uchodziła wtedy za dziką i mało znaną, a o jej łagodnej zimie słyszało się w salonach. Para wyruszyła osobno, żeby uniknąć plotek, i spotkała się dopiero w Perpignan. Przez Barcelonę dotarli statkiem do Palma de Mallorca 8 listopada 1838 roku. Ta podróż romantyczna szybko zmieniła się w walkę z chorobą, deszczem i niechęcią mieszkańców.
Pierwsze tygodnie w stolicy wyspy i willa Son Vent
W Palmie na przyjezdnych nikt nie czekał. Hotele praktycznie nie istniały, więc pierwsze dni spędzili w dwóch skromnych pokojach nad gospodą przy Calle de la Marina. Pokoje były puste i głośne, a para szybko zaczęła szukać czegoś lepszego w okolicy stolicy wyspy.
15 listopada wynajęli willę Son Vent (tłum. Dom Wiatru) w Establiments, około 4 km od miasta. Dom stał u stóp gór, otaczał go ogród, a z okien widać było dolinę. Tego samego dnia Chopin napisał do przyjaciela, Juliana Fontany, entuzjastyczny list. Opisywał w nim palmy, cedry, aloesy i drzewa pomarańczowe. Zachwycał się tym, że w dzień słońce grzeje tak mocno, że wszyscy letnio chodzą, a w nocy gitary i śpiewy słychać godzinami.
Na początku wyspa przywitała ich piękną pogodą, ale sielanka trwała krótko. W grudniu przyszły ulewy, w domu bez szyb i ogrzewania zrobiło się zimno i wilgotno, a Chopin zachorował. Sąsiedzi bali się zarazy. Właściciel willi zażądał, żeby lokatorzy się wyprowadzili i zapłacili za pobielenie ścian. 9 grudnia para wróciła do Palmy, a kilka dni później przeniosła się w góry.
Chopin w Valldemossie - życie w klasztorze kartuzów
15 grudnia 1838 roku Chopin i George Sand zamieszkali w Real Cartuja de Valldemossa (tłum. Królewska Kartuzja w Valldemossie). Ogromny klasztor kartuzów stał wtedy pusty. Zakonników usunięto z niego trzy lata wcześniej, po kasacie zakonów w Hiszpanii, a cele zaczęto wynajmować. W miasteczku Valldemossa, ukrytym w górach Serra de Tramuntana, para mogła liczyć na spokój, którego brakowało jej w mieście.

Cela nie przypominała więziennej klitki. Składała się z trzech pomieszczeń i tarasu z ogródkiem, w którym rosły drzewa cytrusowe. Chopin pisał Fontanie, że ma pod oknem pomarańcze, palmy i cyprysy, a wokół stare drzewa oliwne. Z tarasu widać było dolinę i odległe morze. Dla artysty było to idealne miejsce do pracy, choć zimą w klasztorze kartuzów mury przenikał chłód.
Codzienność była trudna. Mieszkańcy patrzyli podejrzliwie na cudzoziemców, którzy nie chodzili do kościoła, a pisarka nosiła spodnie i paliła cygara. Sand zajmowała się dziećmi, a pisała głównie nocami. Kupcy żądali wyższych cen, a jedzenie trzeba było sprowadzać z daleka. Choroba Chopina postępowała. Z dzisiejszej perspektywy wiadomo, że był to rozwój gruźlicy, która zabiła go dziesięć lat później.
Majorkańskie pianino i fortepian Pleyela
Największym zmartwieniem kompozytora był brak instrumentu. Pianino zamówione w Paryżu u Camille’a Pleyela utknęło w porcie. 21 listopada Chopin skarżył się w liście, że marzy o muzyce, ale jej nie tworzy, bo na wyspie nie ma fortepianów. Przez pierwsze tygodnie musiał grać na pożyczonym majorkańskim pianinie, które sam uważał za kiepskie.
Instrument z Paryża dotarł do klasztoru dopiero w styczniu 1839 roku, na kilka tygodni przed wyjazdem. Najpierw trzeba było go wydobyć z urzędu celnego. Przed powrotem do Francji Chopin sprzedał pianino rodzinie bankiera Canuta z Palmy. Dziś możesz zobaczyć je w celi, w której mieszkał.
CIEKAWOSTKA: Pianino Pleyel, na którym Chopin kończył preludia, nosi numer seryjny 6668.
Co Chopin skomponował na Majorce?
Mimo choroby i fatalnej pogody zima na Majorce była dla Fryderyka Chopina czasem intensywnej pracy. Najważniejszym owocem pobytu jest cykl 24 preludiów op. 28, które ukończył w Valldemossie. Z wyspą łączy się zwłaszcza Preludium Des-dur nr 15, nazywane „deszczowym”. Według George Sand powstało w burzliwą noc, gdy kompozytor czekał na jej powrót z Palmy.
Na wyspie Chopin pracował też nad innymi utworami. Kończył Balladę F-dur op. 38 i Polonez c-moll op. 40 nr 2. Szkicował Scherzo cis-moll op. 39 i Mazurek e-moll op. 41 nr 2. Część badaczy łączy z tym okresem także prace nad Sonatą b-moll op. 35, choć słynny marsz żałobny powstał wcześniej. Rękopisy wysyłał do Paryża, do Juliana Fontany, który zajmował się sprawami wydawniczymi.
Koniec pobytu i „Un hiver à Majorque”
Na początku lutego 1839 roku stan Chopina był już tak zły, że Sand zdecydowała o wyjeździe. 11 lutego para opuściła Valldemossę, a 13 lutego wypłynęła z Palmy statkiem „El Mallorquín” do Barcelony. Stamtąd wrócili do Francji przez Marsylię, gdzie kompozytor długo dochodził do siebie.
Sand nie zostawiła na mieszkańcach suchej nitki. W liście do przyjaciółki Charlotte Marliani pisała, że miesiąc dłużej, a oboje umarliby w Hiszpanii. Swoje wspomnienia opisała w książce Un hiver à Majorque (tłum. Zima na Majorce), wydanej w Paryżu w 1842 roku. To krytyczny, ale barwny obraz wyspy, która dopiero zaczynała otwierać się na podróżnych. Po wyjeździe pary część mebli z celi spalono ze strachu przed zarażeniem gruźlicą. Wyspa nie przyniosła polskiemu kompozytorowi zdrowia, ale dała mu kilka z najpiękniejszych utworów.
Muzeum Chopina w Valldemossie - co zobaczysz dziś?
Śladami Fryderyka Chopina i George Sand najlepiej ruszyć właśnie do Valldemossy, około 17 km od Palmy. Kompleks Real Cartuja de Valldemossa obejmuje kościół, krużganki, dawną aptekę zakonną, cele i muzeum sztuki. Na zwiedzanie całości zarezerwuj dwie, trzy godziny.

Cela nr 4 i spór o celę nr 2
Przez dziesięciolecia o miano „celi Chopina” rywalizowały dwie sąsiednie cele. W 2011 roku sąd na Majorce uznał, że kompozytor mieszkał w celi nr 4, którą otwarto dla zwiedzających już w 1932 roku. Właśnie tu stoi pianino Pleyel, a obok rękopisy, listy, pierwsze wydania i portrety. Zobaczysz też tarasowy ogródek, który Sand opisywała w listach. To właśnie ta cela w klasztorze kartuzów jest dziś sercem muzeum Fryderyka Chopina i George Sand.
Cela nr 2 również prezentuje pamiątki po Chopinie i George Sand. Jej właściciele reklamują swoją ekspozycję jako drugą największą na świecie kolekcję eksponatów związanych z kompozytorem, po kolekcji w Warszawie. Wśród pamiątek w obu celach są m.in. maska pośmiertna Chopina, kosmyk jego włosów i rękopis książki Sand.
Pałac Króla Sancha i przypałacowy ogród
Najstarszą częścią kompleksu jest Palau del Rei Sanç (tłum. Pałac Króla Sancha). Na początku XIV wieku był rezydencją królów Majorki, a w 1399 roku przekazano go kartuzom. W salach pałacu regularnie odbywają się krótkie recitale fortepianowe z muzyką Chopina. Przypałacowy ogród to dobre miejsce na chwilę oddechu po zwiedzaniu wnętrz.
Festiwal Chopinowski w Valldemossie
Muzyka Chopina rozbrzmiewa w klasztorze w Valldemossie także latem. W 1930 roku majorkański kompozytor Joan Maria Thomàs założył Festival Chopin de Valldemossa. To najstarszy festiwal na wyspie i jeden z najstarszych na świecie poświęconych Chopinowi. Koncerty Międzynarodowego Festiwalu Chopinowskiego odbywają się zwykle w sierpniu w krużgankach klasztoru, a część wydarzeń trafia też do zamku Bellver w Palmie. Jeśli planujesz urlop w tym czasie, sprawdź program z wyprzedzeniem.
Śladami Chopina - Valldemossa i okolice
Valldemossa to nie tylko klasztor. Spacerując po miasteczku, natrafisz na pomnik Fryderyka Chopina i wąskie uliczki z kamiennymi domami ozdobionymi doniczkami kwiatów. Na wielu drzwiach zobaczysz kafle z wizerunkiem patronki miasteczka, Santa Catalina Tomás, która urodziła się tu w 1533 roku. Warto też spróbować coca de patata, czyli słodkiej bułeczki z ziemniakami, z której słynie miasteczko.
Okolica zachwyca krajobrazem. Kilka kilometrów dalej leży artystyczna wioska Deià, a w drugą stronę biegnie droga do Sóller i Port de Sóller. Góry Serra de Tramuntana są na Liście Światowego Dziedzictwa UNESCO od 2011 roku. Po okolicy najwygodniej poruszać się wynajętym samochodem, choć do Valldemossy dojedziesz też autobusem z Palmy. Więcej pomysłów na wycieczki znajdziesz w artykule o tym, co warto zobaczyć na Majorce.
Kiedy jechać śladami Chopina na Majorkę?
Paradoksalnie najlepiej nie wtedy, kiedy przyjechał Chopin. Zimą na wyspie bywa deszczowo, choć temperatury w ciągu dnia często przekraczają 15°C. Najprzyjemniej zwiedza się Valldemossę wiosną i jesienią. Latem miasteczko jest pełne turystów, ale sierpień to czas festiwalu chopinowskiego. Jeśli ciekawi Cię, gdzie dziś najlepiej spędzić chłodne miesiące w kraju, zajrzyj do artykułu Hiszpania zimą.

Informacje praktyczne
- Bilety wstępu do Klasztoru Kartuzów w Valldemossie najlepiej kupić z wyprzedzeniem. Unikniesz wówczas stania w długiej kolejce oraz ominie Cię ryzyko, że wszystkie bilety zostały wyprzedane.
- Adres: Plaça de la Cartoixa, s/n, 07170 Valldemossa
- Kup bilety na GetYourGuide
Hotele w Valldemossie
Valldemossa po zmroku, gdy wyjadą wycieczki, jest zupełnie innym miejscem. Jeśli chcesz poczuć klimat, który zachwycił Chopina, zostań tu na noc. Oto trzy sprawdzone propozycje.
💰 Ca’s Papà
Butikowy hotel w samym centrum Valldemossy, kilka minut spacerem od klasztoru kartuzów i muzeum Chopina. Jasne, nowoczesne pokoje mają widok na góry, a projekt wnętrz przygotowali lokalni architekci. Do dyspozycji gości jest bar i salon, a śniadanie podaje się w kameralnej atmosferze. To dobry wybór, jeśli chcesz mieć wszystkie atrakcje miasteczka na wyciągnięcie ręki.
🏨 Bordoy Continental Valldemossa
Czterogwiazdkowy hotel na wysokości około 400 m n.p.m., przy drodze z Valldemossy do Deià. Z większości pokoi wyjdziesz na taras z widokiem na góry lub morze. Na miejscu jest duży basen zewnętrzny, restauracja i bezpłatny parking. Polecam go osobom, które zwiedzają Serra de Tramuntana samochodem i szukają spokoju po dniu w trasie.
💎 Mirabó de Valldemossa
Butikowy hotel w odrestaurowanej XVI-wiecznej posiadłości wiejskiej, otoczonej gajami oliwnymi. Każdy pokój urządzono inaczej, łącząc rustykalne elementy z nowoczesnym komfortem. Z tarasów roztacza się jeden z najpiękniejszych widoków na dolinę, miasteczko i morze. To miejsce na romantyczny pobyt we dwoje, w duchu tej samej podróży, którą odbyli Chopin i George Sand.
Najczęstsze pytania o Chopina na Majorce
Gdzie mieszkał Chopin na Majorce?
Chopin mieszkał na Majorce w trzech miejscach. Najpierw przez kilka dni w gospodzie w Palmie, potem w willi Son Vent w Establiments, a od 15 grudnia 1838 roku w celi klasztoru kartuzów w Valldemossie. Według wyroku sądu z 2011 roku była to cela nr 4, w której działa dziś muzeum.
Ile czasu Chopin spędził na Majorce?
Chopin spędził na Majorce około trzech miesięcy. Przypłynął do portu w Palma de Mallorca 8 listopada 1838 roku, a wyspę opuścił 13 lutego 1839 roku. W Valldemossie mieszkał niecałe dwa miesiące, od połowy grudnia do 11 lutego.
Co Chopin skomponował na Majorce?
Na Majorce Chopin ukończył cykl 24 preludiów op. 28, w tym słynne „deszczowe” Preludium Des-dur. Pracował też nad Balladą F-dur op. 38, Polonezem c-moll op. 40 nr 2 i Scherzem cis-moll op. 39.
Czy pianino Fryderyka Chopina można zobaczyć w Valldemossie?
Tak, pianino Pleyel, na którym Fryderyk Chopin grał w klasztorze kartuzów, stoi w celi nr 4 w Valldemossie. Kompozytor sprzedał je przed wyjazdem rodzinie Canut z Palmy, a od 1932 roku jest częścią ekspozycji.
Jak dojechać z Palmy do Valldemossy?
Valldemossa leży około 17 km od Palmy, w górach Serra de Tramuntana. Dojedziesz tu samochodem w niecałe pół godziny albo autobusem z centrum Palmy. Wygodną opcją jest też zorganizowana wycieczka, która łączy Valldemossę z Sóller i Port de Sóller.
Odkryj Baleary
W archipelagu Balearów znajduje się pięć głównych wysp. Odkryj wszystkie atrakcje turystyczne i miejsca warte zobaczenia na każdej z nich:
Poznaj wszystkie archipelagi Hiszpanii: Wyspy Kanaryjskie, Baleary, Wyspy Cies.
Zobacz także: Pogoda na Majorce.
PROMOCJETańsze hotele i bilety na ten wyjazdZobacz →



