Glina, gips i piaskowiec, rzeźbione przez wiatr i ulewy. Kilkadziesiąt kilometrów od zielonych winnic Nawarry zaczyna się krajobraz rodem z Marsa.
Bardenas Reales to półpustynny park przyrodniczy w południowo-wschodniej części Nawarry, między Tudelą a granicą z Aragonią. To jeden z najbardziej niezwykłych krajobrazów w Europie - na ponad 42 000 ha rozciągają się wąwozy, płaskowyże i samotne skalne wieże, a w 2000 roku UNESCO uznało ten obszar za rezerwat biosfery. Ta pustynia w Hiszpanii jest mniej znana niż pustynia Tabernas w Andaluzji, ale krajobrazy robi równie filmowe. Dojedziesz tu samochodem z Pampeluny w około godzinę.
💰 Hostal La Parrilla - niedrogi pensjonat w Tudeli, 15 minut od parku.
🏨 Hotel Aire de Bardenas - butikowy hotel z przeszklonymi pokojami na skraju pustyni.
💎 Hotel Rural Nobles de Navarra - historyczna rezydencja w Aibar, blisko Olite.
Czym jest pustynia Bardenas Reales?
Pustynia Bardenas Reales to obszar zbudowany z gliny, gipsu i piaskowca. Skąpe opady i silny północny wiatr cierzo przez tysiące lat wyrzeźbiły tu wąwozy, kaniony i stoliwa, nazywane przez miejscowych cabezos. Najmiększe warstwy gliny wypłukuje każda większa ulewa, dlatego krajobraz zmienia się z roku na rok. Od 1999 roku ten obszar chronionego krajobrazu jest parkiem przyrodniczym, a rok później został wpisany na listę rezerwatów biosfery UNESCO.
Nazwa „Reales”, czyli „królewskie”, pochodzi ze średniowiecza. Ziemie należały wtedy do królów Nawarry, którzy pozwalali okolicznym miastom, klasztorom i dolinom wypasać tu bydło i owce. Do dziś Bardenas Reales nie należą do żadnej gminy, tylko do 22 wspólnot - okolicznych miast, dwóch pirenejskich dolin i klasztoru La Oliva. Co roku we wrześniu pasterze z doliny Roncal przyprowadzają tu stada na zimowe pastwiska.
Flora i fauna półpustyni
Roślinności jest tu niewiele, a ta, która przetrwała, skupia się wokół nielicznych zbiorników z wodą i w wilgotniejszych częściach wąwozów. Fauna jest za to zaskakująco bogata. W parku żyje ponad 20 gatunków ptaków drapieżnych, w tym sępy płowe, orły i puchacze, a także drop, rzadki ptak stepowy. Spotkasz też lisy, króliki oraz liczne gady. Zabierz ze sobą lornetkę - ptaki najłatwiej obserwować późnym popołudniem.
Bardenas Reales - Atrakcje i najciekawsze miejsca
Park dzieli się na trzy części: Bardena Blanca, Bardena Negra i El Plano. Najbardziej znana i najchętniej odwiedzana jest Bardena Blanca, której jasne, gliniane krajobrazy znasz pewnie ze zdjęć w internecie.
Castildetierra - symbol parku
Castildetierra to samotna, gliniana wieża z czapą twardszego piaskowca na szczycie. Przypomina zamek z ziemi i jest najczęściej fotografowanym miejscem w Bardenas Reales. Stoi tuż przy głównej trasie przez Bardena Blanca, więc dojedziesz do niej samochodem. Erozja z każdym rokiem osłabia skałę, dlatego wokół niej obowiązuje zakaz wchodzenia.
Bardena Blanca i Bardena Negra
Bardena Blanca to serce parku - płaska, jasna równina poprzecinana wąwozami i cabezos, takimi jak Pisquerra czy Sanchicorrota. W jej środkowej części znajduje się poligon wojskowy hiszpańskiego lotnictwa, który okrąża główna trasa samochodowa. Bardena Negra na południu jest wyższa i bardziej zielona, z lasami sosny alepskiej i szerokimi płaskowyżami. El Plano na północy to z kolei rolnicza równina z polami zbóż.
Bardenas Reales na ekranie
Krajobrazy Bardenas Reales wielokrotnie grały w filmach i serialach. Nakręcono tu sceny do filmu o Jamesie Bondzie „Świat to za mało” oraz do szóstego sezonu serialu „Gra o tron”, w którym park zagrał Morze Dothraków. Twórcy kina chętnie wybierają ten obszar, bo w odróżnieniu od pustyni Tabernas leży on blisko dużych miast północnej Hiszpanii.
Szlaki piesze, rowerowe i samochodowe
Bardenas Reales najlepiej poznać, łącząc przejazd samochodem z krótkimi spacerami. Władze parku wyznaczyły kilka oznakowanych tras pieszych. Krótkie ścieżki El Barranco de las Cortinas i Cabezo de las Cortinillas mają około 1 km i nadają się nawet dla rodzin z dziećmi. Ciekawsza jest trasa El Fraile, która ma ponad 4 km i prowadzi do punktów widokowych z panoramą na cały park.
Przez park prowadzi też sieć tras rowerowych o długości od około 30 do blisko 70 km. Najdłuższa z nich, Gran Bardena, ma ponad 500 m przewyższenia i wymaga dobrej kondycji. Samochodem możesz jechać tylko wyznaczonymi drogami gruntowymi. Główna pętla wokół poligonu ma około 35 km i prowadzi do Castildetierra oraz najciekawszych punktów widokowych Bardena Blanca.
Wycieczki 4×4 i buggy
Jeśli nie chcesz jechać sam po szutrowych drogach, wybierz wycieczkę z przewodnikiem. Lokalne firmy organizują wyprawy terenowymi samochodami 4×4 oraz przejażdżki buggy, podczas których dojedziesz do miejsc rzadziej odwiedzanych przez turystów. To dobra opcja, jeśli przyjeżdżasz bez samochodu albo chcesz usłyszeć więcej o geologii i historii parku.
Jak dojechać do Bardenas Reales?
Główne wejście do parku znajduje się przy drodze N-134 między Tudelą a Arguedas, skąd dojedziesz prosto do centrum informacji turystycznej. Z Tudeli jedzie się tu około 20 minut, z Pampeluny około godziny, a z Saragossy około 1 godziny 15 minut. Do północnej części parku wjedziesz też od strony Carcastillo, a do zbiornika El Ferial od strony Caparroso i Mélidy.
Komunikacja publiczna nie dociera do parku, więc najwygodniej przyjechać wynajętym samochodem. Zwykłe auto osobowe w zupełności wystarczy, o ile nie padało - po deszczu gliniane drogi stają się śliskie i bywają zamykane.
Kiedy jechać do Bardenas Reales?
Najlepszy czas na zwiedzanie to wiosna i jesień. Latem temperatury przekraczają 40°C, a w parku nie ma cienia ani wody, dlatego warto przyjechać rano lub późnym popołudniem. Wiosną okoliczne pola zielenieją, a jesienią zdarzają się gwałtowne burze, które dalej rzeźbią krajobraz. Zimą bywa słonecznie, ale wiatr cierzo potrafi obniżyć temperaturę do zera.
Zasady zwiedzania parku
- Park jest otwarty codziennie od rana do godziny przed zachodem słońca, a nocowanie w nim jest zabronione.
- Samochodem jeździsz tylko wyznaczonymi drogami, z prędkością do 40 km/h, i zatrzymujesz się w oznaczonych miejscach.
- Na teren poligonu wojskowego nie wolno wjeżdżać, a w okresie lęgowym niektóre szlaki mogą być zamknięte.
- Zabierz zapas wody, nakrycie głowy i krem z filtrem - w parku nie ma sklepów ani barów.
Bardenas Reales czy pustynia Tabernas?
Hiszpania ma dwie słynne pustynie i obie warto odwiedzić. Pustynia Tabernas, po hiszpańsku Desierto de Tabernas, jest położona w prowincji Almería w Andaluzji i uchodzi za jedyną prawdziwą pustynię w Europie. To tam kręcono klasyczne westerny i sceny do filmu „Indiana Jones i ostatnia krucjata”, a dawne plany filmowe działają dziś jako parki tematyczne. Bardenas Reales to z kolei półpustynia w Nawarze, większa i znacznie mniej zatłoczona, bez infrastruktury turystycznej w środku parku.
Na pustyni Tabernas zobaczysz więcej atrakcji turystycznych i przeżyjesz klimat Dzikiego Zachodu. Bardenas Reales robią natomiast wrażenie przede wszystkim przestrzenią, ciszą i spokojem. Podziwianie zachodu słońca nad gliniastymi górami Bardena Blanca to jeden z najpiękniejszych widoków północnej Hiszpanii. Jeśli masz czas tylko na jedną z nich, wybierz tę, która leży bliżej Twojej trasy.
Co jeszcze zobaczyć w okolicy?
Bardenas Reales to dobry punkt wypadowy do zwiedzania Nawarry. Najbliżej leży Tudela, drugie największe miasto regionu. Jej najważniejsze zabytki to romańsko-gotycka katedra i gwarna Plaza de los Fueros, a w lokalnych barach spróbujesz świetnych warzyw z okolicznych pól. Godzinę drogi na północ znajduje się zamek królewski w Olite, jeden z najpiękniejszych gotyckich zamków w Hiszpanii.
Po stronie Aragonii warto zajrzeć do historycznej komarki Cinco Villas i do Tarazony z katedrą w stylu mudéjar. Na zachód od parku zaczyna się region winiarski La Rioja z eleganckim Logroño.
Informacje praktyczne
- Wycieczki po Bardenas Reales warto zarezerwować z wyprzedzeniem. Do wyboru jest wiele wycieczek z doświadczonymi przewodnikami, którzy pokażą Ci najciekawsze miejsca, odpowiedzą na pytania i zdradzą ciekawostki związane z odwiedzanymi rejonami.
- Adres: Centro de Información del Parque Natural de las Bardenas Reales, dojazd z drogi N-134 (km 15), 31513 Arguedas, Navarra
- Kup bilety na GetYourGuide
Hotele blisko Bardenas Reales
Najwygodniej nocować w Tudeli lub Arguedas, skąd do parku jest kilkanaście minut jazdy. Dzięki temu wjedziesz do Bardena Blanca rano, zanim zrobi się gorąco, i zobaczysz krajobraz w najlepszym świetle.
💰 Hostal La Parrilla
Niedrogi pensjonat w Tudeli, około 15 minut jazdy od wejścia do Bardenas Reales. Pokoje są proste, ale czyste i wygodne, a w pobliżu znajdziesz bary i restauracje z kuchnią nawarską. To dobra opcja dla osób, które chcą tanio przenocować i rano ruszyć prosto na pustynię. Z Tudeli łatwo też zwiedzić miasto i okoliczne miejscowości.
🏨 Hotel Aire de Bardenas
Butikowy hotel na skraju Bardenas Reales, słynący z nowoczesnej architektury i pokoi z dużymi oknami na półpustynię. Niektóre pokoje mają formę przeszklonych kopuł, z których nocą obserwujesz gwiazdy. Na miejscu działa restauracja serwująca warzywa z okolicznych pól. To jedna z najlepszych baz do odkrywania parku o wschodzie i zachodzie słońca.
💎 Hotel Rural Nobles de Navarra
Elegancki wiejski hotel w odrestaurowanej historycznej rezydencji w miejscowości Aibar, około 40 minut jazdy od Bardenas Reales. Kamienne mury, klimatyczne wnętrza i spokojna okolica sprawiają, że to idealne miejsce na odpoczynek. Z Aibar blisko jest też do zamku w Olite i Pirenejów. To propozycja dla osób, które chcą połączyć pustynię ze zwiedzaniem północnej Nawarry.
Najczęstsze pytania o Bardenas Reales
Gdzie leży Bardenas Reales?
Bardenas Reales leżą w południowo-wschodniej części Nawarry, w pobliżu miasta Tudela, przy granicy z Aragonią. Główne wejście do parku znajduje się przy drodze N-134 w okolicy Arguedas.
Czy wstęp do Bardenas Reales jest płatny?
Wstęp do parku jest bezpłatny. Płatne są tylko wycieczki z przewodnikiem, przejażdżki buggy lub 4×4 oraz wypożyczenie roweru.
Czy po Bardenas Reales można jeździć samochodem?
Tak, ale tylko wyznaczonymi drogami gruntowymi, z prędkością do 40 km/h. Główna pętla wokół poligonu wojskowego ma około 35 km i prowadzi do Castildetierra.
Ile czasu potrzeba na zwiedzanie Bardenas Reales?
Na przejazd główną pętlą z krótkimi postojami wystarczy pół dnia. Jeśli chcesz przejść szlaki piesze albo objechać park rowerem, zaplanuj cały dzień.
Jakie filmy kręcono w Bardenas Reales?
W parku kręcono między innymi sceny do filmu o Jamesie Bondzie „Świat to za mało” oraz szóstego sezonu serialu „Gra o tron”. Krajobrazy Bardenas Reales pojawiają się też w wielu reklamach i teledyskach.
Odkryj region Nawarry
Każdy region Hiszpanii dzieli się na prowincje. Ich nazwy często pokrywają się z nazwami głównych miast wchodzących w ich skład. Wspólnota autonomiczna Nawarry składa się tylko z jednej prowincji. W jej skład wchodzi jednak wiele miejscowości, które mają do zaoferowania rozmaite atrakcje turystyczne. Oto niektóre z nich:
Zobacz także: Fiestas de San Fermin, Bardenas Reales, Szlak czarownic w Nawarze.
PROMOCJETańsze hotele i bilety na ten wyjazdZobacz →
