Jedni nazywają to tańcem ze śmiercią. Inni barbarzyństwem, które powinno odejść do historii razem z innymi zwyczajami przeszłości.
Corrida w Hiszpanii to temat, który dzieli nie tylko turystów, ale i samych mieszkańców kraju. Z jednej strony tradycja sięgająca epoki brązu i wpisana w tożsamość narodową, z drugiej – widowisko, w którym byk umiera na oczach tysięcy widzów. Jeśli wybierasz się do Hiszpanii i zastanawiasz się, czym właściwie jest corrida de toros i dlaczego budzi tak silne emocje, ten artykuł pomoże Ci zrozumieć obie strony tego sporu.
Hotele blisko Plaza de Toros w Sewilli
💰 Hotel Maestranza – Jeśli szukasz niedrogiego noclegu blisko areny, ten hotel mieści się w samym centrum Sewilli, zaledwie kilkaset metrów od katedry i kilka minut piechotą od Plaza de Toros.
🏨 Las Casas de El Arenal – Dla osób szukających noclegu średniej klasy ten hotel w dzielnicy El Arenal to bardzo dobry wybór.
💎 Hotel Mercer Sevilla 5 GL – Jeśli stawiasz na luksus, ten pięciogwiazdkowy hotel zapewni Ci basen na tarasie, restaurację na miejscu i lokalizację w samym sercu Sewilli.
Czym jest corrida i skąd się wzięła?
Tradycja walk z bykami sięga znacznie dalej, niż mogłoby się wydawać. Pierwsze formy rytualnej walki ze zwierzęciem badacze odnajdują już w epoce brązu, choć to, co dziś znamy pod hasłem „hiszpańska corrida”, ukształtowało się znacznie później. Za pierwszym razem odnotowano coś przypominającego współczesne widowisko w 1133 roku, choć przez wieki forma ta zmieniała się znacząco, zanim przybrała kształt znany z dzisiejszych aren.
Prawdziwy rozkwit korridy przypada na XVII wiek, kiedy widowisko zaczęło zdobywać popularność wśród arystokracji i stało się spójnymelementem niedzielnego obiadu w wielu hiszpańskich miastach. Część historyków wskazuje też na wpływy Arabów, którzy podczas panowania na Półwyspie Iberyjskim mieli kontakt z podobnymi formami pokazów z udziałem koni i zwierząt.
Z czasem korrida przekształciła się w spektakl o ściśle określonych regułach, który stał się nieodłącznym elementem życia w całej Hiszpanii, a także w niektórych regionach południowej Francji, gdzie tradycja ta zakorzeniła się równie silnie.
Przebieg walki na arenie
Plaza de toros, czyli arena, na której odbywa się widowisko, ma owalny kształt przypominający rzymskie amfiteatry. Największe areny w Hiszpanii mieszczą nawet kilkanaście tysięcy widzów, a piasek na ich powierzchni musi mieć odpowiednią wilgotność, by zapewnić bykowi i toreadorowi stabilne podłoże.
Każda korrida składa się z trzech części, zwanych tercios. Pierwsza to tercio de varas, podczas której toreadorzy walczą z bykiem konno, używając lanc. Druga to tercio de banderillas, gdzie do akcji wchodzą ostre, ozdobne włócznie wbijane w mięśnie karku zwierzęcia. Trzecia, najbardziej dramatyczna, nosi nazwę tercio de muerte i kończy się śmiertelnym ciosem szpadą, wymierzonym w bardzo precyzyjne miejsce.
Dlaczego cios w kark byka musi być tak precyzyjny?
To, co dla wielu widzów wydaje się brutalnym aktem, dla matadora jest kwestią wieloletniej praktyki. Cios musi trafić w miejsce wielkości monety między łopatkami, gdzie znajduje się rdzeń kręgowy zwierzęcia. Tylko wtedy byk pada jednym ciosem, a walka uznawana jest za czystą i godną najlepszych matadorów. Byki biorące udział w korridzie mają na karku charakterystyczny, silnie unerwiony garb tłuszczu, dlatego matador musi nauczyć się precyzyjnie rozpoznać to miejsce. Wcześniej, podczas pierwszej fazy walki, byk traci siły, a jego ruchy stają się coraz wolniejsze, co ułatwia zlokalizowanie czułego punktu.
W każdej korridzie pada sześć byków, a jedna walka trwa około 20 minut. Toreadorzy prezentują się przed widownią na arenie do muzyki na żywo, którą gra orkiestra, co dodaje widowisku teatralnego charakteru. Czerwony kolor płachty, mimo powszechnego przekonania, nie ma znaczenia dla byka, gdyż zwierzę nie rozróżnia tej barwy. Liczy się ruch i sposób, w jaki matador prowokuje atak, kierując uwagę zwierzęcia na siebie, a nie na konia czy własną głowę.
Sol y sombra, czyli rytuał wokół widowiska
Bilety na korridę dzielą się tradycyjnie na miejsca w słońcu i w cieniu, co po hiszpańsku nazywa się sol y sombra. To rozróżnienie wpływa bezpośrednio na cenę, bo miejsce osłonięte od słońca, bywa znacznie droższe niż siedzenie w pełnym nasłonecznieniu. Ceny biletów zaczynają się od kilkunastu euro za najdalsze miejsca, a kończą na kilkuset euro za te najlepsze, blisko areny.
W zależności od regionu, styl walki bywa inny. Styl andaluzyjski kładzie nacisk na elegancję i artyzm ruchów matadora, podczas gdy styl kastylijski stawia na powagę i precyzję, z mniejszym naciskiem na widowiskowość. Oba podejścia mają swoich zwolenników wśród publiczności, a najlepsi matadorzy budują swoją reputację właśnie na umiejętności łączenia tych stylów.
Łagodniejsze formy widowiska
Nie każda walka oznacza śmierć zwierzęcia. W novilleros uczestniczą młodsze byki, a walki te traktowane są jako etap szkolenia przyszłych matadorów. Z kolei recortes to alternatywna, bezkrwawa forma widowiska, w której uczestnicy unikają byka gołymi rękami, bez użycia broni. To rozwiązanie zdobywa coraz większą popularność wśród osób, które chcą zachować element tradycji bez zabijania zwierzęcia.
Gdzie zobaczyć korridę i gdzie jest zakazana?
Tytuł najstarszej areny w Hiszpanii bywa przedmiotem dyskusji historyków. Formalnie pierwsze miejsce zajmuje kwadratowa Plaza de Toros de las Virtudes w Santa Cruz de Mudela, wybudowana już w latach 1641-1645. Jeśli jednak mówimy o pierwszej monumentalnej, owalnej arenie zbudowanej od podstaw jako profesjonalne miejsce do pieszej korridy, palmę pierwszeństwa zdobywa Plaza de Toros de la Real Maestranza w Sewilli, której budowę rozpoczęto w 1749 roku. To właśnie ta arena do dziś uznawana jest za jedno z najważniejszych miejsc dla miłośników tauromachii.
Plaza de Toros de la Real Maestranza przyciąga nie tylko zwolenników walk, ale też turystów zainteresowanych historią tego zwyczaju, niezależnie od ich stanowiska wobec samego widowiska.
Nie w każdym zakątku kraju jednak zobaczysz korridę. W Katalonii zakazano walk byków od 1 stycznia 2012 roku, a region ten był wówczas pierwszym w Hiszpanii, który formalnie zerwał z tym zwyczajem. Decyzja katalońskiego parlamentu zapadła już w 2010 roku i od tego czasu temat zakazu wraca regularnie w debacie publicznej w innych regionach kraju.
WARTO WIEDZIEĆ: Jeśli planujesz dłuższy pobyt w Sewilli, pobierz nasz darmowy przewodnik, w którym znajdziesz praktyczne informacje o mieście, jego zabytkach i okolicznych atrakcjach.
Korrida jako symbol tożsamości i przedmiot krytyki
Dla wielu Hiszpanów korrida pozostaje symbolem hiszpańskiej kultury i tożsamości, łączącym pokolenia i regiony. Spektaklu tego nie sposób oddzielić od historii kraju, podobnie jak flamenco czy lokalnych fiest. Jednocześnie jej przeciwnicy podkreślają, że żadna tradycja nie powinna usprawiedliwiać cierpienia żywej istoty na oczach tłumu widzów.
Organizacje prozwierzęce od lat domagają się całkowitego zakazu walk z bykami, wskazując na okrucieństwo wpisane w samą konstrukcję widowiska. Krytycy podnoszą, że niezależnie od artyzmu i precyzji matadora, ostatecznym celem walki jest śmierć zwierzęcia, co w ich ocenie nie da się usprawiedliwić względami kulturowymi.
Widać też zmianę pokoleniową. Młodsze pokolenia w Hiszpanii coraz częściej odrzucają korridę, traktując ją jako relikt przeszłości, niepasujący do współczesnej wrażliwości społecznej. Sondaże pokazują systematyczny spadek zainteresowania widowiskiem wśród młodych Hiszpanów, mimo że starsze pokolenia wciąż wypełniają trybuny w trakcie sezonu.
Spór o przyszłość corridy w Hiszpanii i na świecie z pewnością nie zakończy się szybko. Dla jednych to wciąż żywa tradycja warta zachowania, dla innych barbarzyństwo, które powinno odejść w niepamięć razem z innymi praktykami minionych epok. Niezależnie od tego, po której stronie stoisz, zrozumienie historii i mechaniki tego widowiska pomoże Ci lepiej ocenić, czy chcesz je zobaczyć na własne oczy podczas pobytu w Hiszpanii.
Hotele blisko Plaza de Toros de la Real Maestranza w Sewilli
Jeśli planujesz odwiedzić Plaza de Toros de la Real Maestranza, najsłynniejszą i jedną z najstarszych aren w Hiszpanii, warto wybrać nocleg w pobliżu El Arenal, skąd do areny dojdziesz w kilka minut. Poniżej trzy propozycje dopasowane do różnych budżetów.
💰 Hotel Maestranza
Jeśli szukasz niedrogiego noclegu blisko areny, ten hotel mieści się w samym centrum Sewilli, zaledwie kilkaset metrów od katedry i kilka minut piechotą od Plaza de Toros. Świetna opcja, jeśli liczysz się z budżetem, ale nie chcesz tracić czasu na dojazdy do głównych atrakcji.
🏨 Las Casas de El Arenal
Dla osób szukających noclegu średniej klasy ten hotel w dzielnicy El Arenal to bardzo dobry wybór. Znajdziesz go tuż przy katedrze, a do areny dojdziesz pieszo w kilka minut, ciesząc się przy tym klasycznym andaluzyjskim wystrojem i przyjemnym barem na miejscu.
💎 Hotel Mercer Sevilla 5 GL
Jeśli stawiasz na luksus, ten pięciogwiazdkowy hotel zapewni Ci basen na tarasie, restaurację na miejscu i lokalizację w samym sercu Sewilli, blisko najważniejszych zabytków miasta, w tym areny Maestranza.
Odkryj Andaluzję
Każdy region Hiszpanii dzieli się na prowincje. Ich nazwy często pokrywają się z nazwami głównych miast wchodzących w ich skład. Andaluzja dzieli się na osiem prowincji, a każda z nich ma do zaoferowania inne atrakcje turystyczne i ciekawe miejsca:
Wybrzeża Andaluzji: Costa del Sol, Costa de la Luz, Costa Almeria.
Zobacz także: Szlak Białych Miast Andaluzji, Darmowe atrakcje w Maladze, Pogoda w Maladze, Pogoda w Sewilli, Romería de El Rocío, 10 powodów by odwiedzić Andaluzję wiosną, Feria de Abril w Andaluzji, 10 Sekretów rzeki Gwadalkiwir.
