Katalonia - Atrakcje: 20 miejsc, które warto zobaczyć w regionie

Data:

Darmowe Przewodniki po Hiszpanii

Co łączy jajka na dachu muzeum, rzymski amfiteatr nad samym morzem i klasztor wciśnięty w poszarpane skały? Wszystkie te miejsca dzielą od siebie najwyżej trzy godziny jazdy.

Katalonia to region na północnym wschodzie Hiszpanii, który w jednym urlopie potrafi pomieścić zatłoczone bulwary wielkiego miasta, średniowieczne miasteczka z kamienia, dzikie zatoczki Morza Śródziemnego i ośnieżone szczyty Pirenejów. Stolicą regionu jest Barcelona, ale prawdziwy charakter tej ziemi odkryjesz dopiero wtedy, gdy wyjedziesz poza jej granice. W tym artykule znajdziesz 20 atrakcji Katalonii, które naprawdę warto zobaczyć, a do tego podpowiedzi, kiedy jechać, co zjeść i jak się poruszać po regionie.

Hotele w Katalonii
💰 Hotel Museu Llegendes de Girona - butikowy hotel na skraju starówki Girony.

🏨 GHT Costa Brava & Spa - hotel ze spa kilka minut od plaży w Tossa de Mar.

💎 Hotel Vistabella - elegancki hotel nad zatoką w Roses z dostępem do plaży.

Gdzie leży Katalonia i co warto o niej wiedzieć?

Katalonia leży w północno-wschodnim rogu Półwyspu Iberyjskiego. Od północy graniczy z Francją i Andorą, a od wschodu ma ponad 500 km wybrzeża nad Morzem Śródziemnym. Na zachodzie styka się z Aragonią, a na południu z regionem Walencji. Wiele osób pyta, czy Katalonia to Hiszpania. Tak, to jedna z 17 wspólnot autonomicznych Hiszpanii, ale z bardzo silnym poczuciem odrębności, własnym parlamentem i rządem (Generalitat de Catalunya).

Katalonia jest podzielona na cztery prowincje: Barcelonę, Gironę, Tarragonę i Lleidę. Mieszka tu ponad 8,2 mln osób, z czego ok. 1,7 mln w samej Barcelonie, a wielu kolejnych mieszkańców w jej pobliżu. Najważniejszą rzeką jest Ebro, która tuż przed ujściem do morza tworzy rozległą deltę pełną pól ryżowych i flamingów. Ciekawostka: Katalonia ma trzy języki urzędowe. Obok hiszpańskiego są to kataloński i aranejski, którym mówi się w pirenejskiej dolinie Val d’Aran. Napisy na ulicach, w muzeach i w metrze zobaczysz najczęściej po katalońsku.

Katalończycy są dumni ze swojej historii i tradycji. Utrata autonomii po wojnie sukcesyjnej w 1714 roku, czasy wojny domowej i dyktatury Franco do dziś kształtują nastroje w regionie. Flagę z czterema czerwonymi pasami na żółtym tle zobaczysz na balkonach w każdym mieście. Nie zdziw się też, gdy na rozmowę o polityce trafisz już przy pierwszej kawie.

Atrakcje Katalonii - 20 ciekawych miejsc, które warto zobaczyć

Poniższa lista zaczyna się w Barcelonie, a potem prowadzi na północ wzdłuż Costa Brava, przez interior aż na południe, nad Costa Dorada i w Pireneje. Znajdziesz na niej wielkie miasta, małe miejscowości, zabytki i ciekawe miejsca na łonie przyrody. Możesz ją traktować jak gotowy plan na tygodniowy objazd regionu.

1. Sagrada Familia w Barcelonie

Sagrada Familia to najbardziej rozpoznawalny symbol Katalonii i jedna z najczęściej odwiedzanych budowli w Europie. Budowa bazyliki według projektu Antonio Gaudíego trwa od 1882 roku. W lutym 2026 roku na wieży Jezusa Chrystusa stanął ostatni element krzyża i świątynia osiągnęła 172,5 m wysokości. To dziś najwyższy kościół na świecie, a mimo to nadal niższy od wzgórza Montjuïc, bo tak chciał sam architekt. W środku poczujesz się jak w kamiennym lesie, a kolorowe światło wpadające przez witraże nad ołtarzem zapiera dech w piersiach. Bilety rezerwuj z dużym wyprzedzeniem, bo w sezonie znikają na kilka tygodni naprzód.

Sagrada Familia góruje nad dzielnicą Eixample
Sagrada Familia góruje nad dzielnicą Eixample

2. Park Güell, Casa Batlló i modernizm Gaudíego

Dzieła Gaudíego to najważniejsze zabytki Barcelony, a siedem z nich trafiło na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Na wzgórzu w dzielnicy Gràcia czeka Park Güell z mozaikową jaszczurką, falującą ławką i widokiem na całe miasto. Przy eleganckim Passeig de Gràcia stoją z kolei Casa Batlló z fasadą przypominającą smoczą łuskę oraz Casa Milà, zwana La Pedrera (tłum. Kamieniołom), z dachem pełnym kominów w kształcie wojowników. Jeśli lubisz secesję, zajrzyj też do Pałacu Muzyki Katalońskiej, którego szklana kopuła należy do najpiękniejszych wnętrz w Hiszpanii.

Mozaikowa ławka na tarasie Parku Güell
Mozaikowa ławka na tarasie Parku Güell

3. Montserrat - święta góra Katalończyków

Montserrat to masyw o poszarpanych, różowawych skałach, około godziny drogi od Barcelony. Na wysokości 720 m n.p.m. stoi tu benedyktyński klasztor z bazyliką, w której mieszka Czarna Madonna, La Moreneta, patronka Katalonii. Codziennie w południe możesz posłuchać chóru chłopięcego Escolania, jednego z najstarszych w Europie. Na górę wjedziesz kolejką zębatą Cremallera albo kolejką linową Aeri. Najwyższy szczyt masywu, Sant Jeroni, ma 1236 m n.p.m. i prowadzi na niego przyjemny szlak z widokiem aż na Pireneje.

Klasztor Montserrat wśród poszarpanych skał
Klasztor Montserrat wśród poszarpanych skał

4. Colònia Güell i krypta Gaudíego

Jeśli masz już za sobą zatłoczone dzieła Gaudíego w centrum miasta, pojedź pociągiem do Colònii Güell w Santa Coloma de Cervelló. To dawne osiedle robotnicze przy fabryce tekstyliów, w którym architekt testował rozwiązania później użyte w Sagrada Familia. Krypta z pochylonymi kolumnami z cegły i bazaltu również jest wpisana na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Turystów jest tu niewielu, więc spokojnie obejrzysz każdy szczegół.

Krypta Gaudíego w Colònii Güell
Krypta Gaudíego w Colònii Güell

5. Girona - średniowieczne miasto nad rzeką Onyar

Girona to jedno z najładniejszych miast w Katalonii. Kolorowe domy nad rzeką Onyar, monumentalne schody katedry i labirynt wąskich uliczek dawnej dzielnicy żydowskiej El Call zachwycają nawet tych, którzy widzieli już wiele hiszpańskich miast. Kręcono tu sceny do serialu „Gra o tron”, a mury obronne możesz przejść niemal dookoła starówki. W maju miasto tonie w kwiatach podczas festiwalu Temps de Flors. Dla Girony mamy też darmowy e-book, który pobierzesz w zakładce e-booki.

6. Figueres i Teatr-Muzeum Dalego

W Figueres urodził się Salvador Dalí i to tutaj stworzył swoje największe dzieło. Teatr-Muzeum Dalego rozpoznasz z daleka po ogromnych jajkach na dachu i ścianach obsypanych bochenkami chleba. W środku czekają sala z twarzą Mae West, samochód, w którym pada deszcz, i krypta, w której pochowano artystę. Muzeum to część tzw. Trójkąta Dalego, do którego należą też dom w Portlligat i zamek Púbol.

7. Cadaqués, Portlligat i przylądek Cap de Creus

Cadaqués to białe miasteczko nad zatoką, do którego prowadzi kręta droga przez góry. Kiedyś była to osada rybacka odcięta od świata. W XX wieku przyjeżdżali tu Pablo Picasso, Marcel Duchamp i Federico García Lorca, a dziś to jedno z najbardziej klimatycznych miejsc na wybrzeżu. Kilka minut spacerem dalej, w Portlligat, możesz zwiedzić dom Dalego i Gali z jajkami na dachu i ogrodem pełnym surrealistycznych dekoracji. Na koniec dnia pojedź na Cap de Creus, najdalej wysunięty na wschód punkt Półwyspu Iberyjskiego. Wyrzeźbione przez wiatr skały wyglądają tu jak z innej planety.

Białe domy Cadaqués nad zatoką
Białe domy Cadaqués nad zatoką

8. Besalú i Castellfollit de la Roca

W interiorze prowincji Girona kryje się kraina wygasłych wulkanów Garrotxa. Jej najsłynniejsze miasteczko, Besalú, wita romańskim mostem z XI wieku z bramą obronną pośrodku. Kilkanaście kilometrów dalej leży Castellfollit de la Roca, które zbudowano na krawędzi bazaltowego klifu wysokiego na około 50 m. Najlepszy widok na domy zawieszone nad przepaścią masz z drogi poniżej miasteczka. Jeśli lubisz piesze wędrówki, zostań dzień dłużej w parku przyrodniczym Strefy Wulkanicznej Garrotxa.

Romański most w Besalú
Romański most w Besalú

9. Empúries - grecko-rzymskie ruiny nad morzem

W Empúries, tuż obok L’Escala, Grecy założyli swoją kolonię już w VI wieku p.n.e. Później powstało tu rzymskie miasto. Dziś spacerujesz między fundamentami świątyń, mozaikami i agorą, a w tle szumi Morze Śródziemne. To jedno z najciekawszych stanowisk archeologicznych w Hiszpanii, a przy tym świetny pretekst, by po zwiedzaniu wskoczyć do wody na pobliskiej plaży.

10. Tossa de Mar i Lloret de Mar

Tossa de Mar to perła Costa Brava. Nad piaszczystą plażą wznosi się Vila Vella (tłum. Stare Miasto), jedyne zachowane ufortyfikowane miasto średniowieczne na katalońskim wybrzeżu. Mury z basztami, latarnia morska i kamienne zaułki najpiękniej wyglądają wczesnym rankiem albo o zachodzie słońca. Oddalone o kilkanaście kilometrów Lloret de Mar jest głośniejsze i bardziej imprezowe, ale ma za to piękne ogrody Santa Clotilde, modernistyczny kościół Sant Romà i duży wybór hoteli przy plaży.

11. Camí de Ronda i zatoczki Costa Brava

Najpiękniejszą twarz Costa Brava zobaczysz z Camí de Ronda (tłum. Ścieżka Obchodu), dawnego szlaku straży przybrzeżnej. Ścieżka wije się po klifach między sosnami i turkusowymi zatoczkami. Najładniejszy odcinek prowadzi z Calella de Palafrugell przez Llafranc do Tamariu. Po drodze zatrzymasz się na kąpiel w małych zatokach, a potem odpoczniesz w porcie Palafrugell. Weź wygodne buty, wodę i strój kąpielowy.

Zatoczka i domy w Tamariu na Costa Brava
Zatoczka i domy w Tamariu na Costa Brava

12. Sitges - plaże i modernistyczne wille

Sitges leży niecałe 40 minut pociągiem od Barcelony, na wybrzeżu Garraf. Kościół Sant Bartomeu i Santa Tecla nad samym morzem, kilkanaście plaż i białe wille z XIX wieku, wybudowane przez bogatych powracających z Kuby, tzw. indianos, tworzą wyjątkowy klimat. W październiku odbywa się tu słynny festiwal filmów fantastycznych, a w lutym jeden z najbardziej kolorowych karnawałów w Hiszpanii.

13. Tarragona - rzymskie Tarraco

Tarragona była jednym z najważniejszych miast rzymskiej Hispanii. Pozostałości Tarraco są od 2000 roku na Liście Światowego Dziedzictwa UNESCO. Najbardziej imponuje amfiteatr położony tuż nad morzem, ale warto zobaczyć też rzymski cyrk, mury i akwedukt Pont del Diable (tłum. Most Diabła) kilka kilometrów od centrum. W samym mieście zachwyci Cię gotycka katedra i Balkon Morza Śródziemnego z widokiem na port. Niedaleko leży też Reus, rodzinne miasto Gaudíego.

Rzymski amfiteatr w Tarragonie nad morzem
Rzymski amfiteatr w Tarragonie nad morzem

14. PortAventura World i Ferrari Land

PortAventura World pod Salou to jeden z największych parków rozrywki w Europie. Składa się z parku tematycznego z sześcioma krainami, parku wodnego Caribe Aquatic Park i Ferrari Land. W tym ostatnim czeka Red Force, najwyższy i najszybszy rollercoaster w Europie. Park to świetny pomysł na wakacje z dziećmi, a plaże Salou i Cambrils masz kilka minut drogi stąd.

15. Klasztor Poblet i Montblanc

Na Szlaku Cystersów, w głębi prowincji Tarragona, stoi klasztor Poblet. To jedno z największych opactw cysterskich w Europie i panteon królów Aragonii, wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO w 1991 roku. Mnisi mieszkają tu do dziś. Po drodze zatrzymaj się w Montblanc, średniowiecznym miasteczku otoczonym murami, gdzie według legendy święty Jerzy pokonał smoka.

16. Delta Ebro

Na samym południu Katalonii rzeka Ebro tworzy deltę o powierzchni ponad 300 km². Ten płaski świat pól ryżowych, lagun i piaszczystych mierzei jest chroniony jako park przyrodniczy. Wypożycz rower i jedź na obserwację ptaków. Zobaczysz tu flamingi, czaple i dziesiątki innych gatunków. Na obiad zamów arròs negre, czyli czarny ryż z sepią, albo małże z hodowli w zatoce. Wizyta w Delcie to idealny jednodniowy wypad z Costa Dorada.

17. Cardona - zamek i Góra Soli

Cardona w samym centrum Katalonii słynie z dwóch rzeczy. Na wzgórzu stoi średniowieczny zamek z romańską kolegiatą, dziś zamieniony w hotel Parador. U jego stóp leży Muntanya de Sal (tłum. Góra Soli), czyli dawna kopalnia, którą zwiedzisz z przewodnikiem w kasku. Kryształowe ściany i podziemne korytarze zachwycą zwłaszcza dzieci.

18. Vall de Boí i Park Narodowy Aigüestortes

Pireneje to zupełnie inna Katalonia. W dolinie Vall de Boí stoi dziewięć romańskich kościółków z wysmukłymi wieżami, które wspólnie trafiły na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Nieco wyżej zaczyna się Park Narodowy Aigüestortes i Estany de Sant Maurici, jedyny park narodowy w Katalonii. Na turystów czekają tu setki jezior polodowcowych, potoki i szlaki dla każdego. Najwyższym szczytem regionu jest jednak Pica d’Estats (3143 m n.p.m.) na granicy z Francją.

19. Lleida i jej Seu Vella

Lleida, stolica najmniej znanej turystom prowincji, zaskakuje Seu Vella (tłum. Stara Katedra). Gotycka świątynia stoi na wzgórzu górującym nad miastem, a jej krużganek z kamiennymi rozetami należy do najpiękniejszych w Hiszpanii. To dobry przystanek w drodze w Pireneje.

20. Priorat i Siurana

Winiarski region Priorat to strome tarasy winnic na łupkowych zboczach i małe wioski z kamienia. Tutejsze czerwone wina należą do najlepszych w Hiszpanii. Koniecznie odwiedź Siuranę, wioskę na krawędzi skalnego urwiska nad turkusowym zbiornikiem wodnym. Według legendy z tego miejsca rzuciła się konno ostatnia mauretańska królowa, gdy Arabowie tracili swoją ostatnią twierdzę w Katalonii.

Kamienne uliczki wioski Siurana
Kamienne uliczki wioski Siurana

Katalońskie tradycje i święta, które warto przeżyć

Najbardziej znaną tradycją regionu są castells, czyli ludzkie wieże. Drużyny castellers budują je nawet na dziesięć pięter, a na szczyt wspina się małe dziecko w kasku. W 2010 roku castells trafiły na listę niematerialnego dziedzictwa UNESCO. Najłatwiej zobaczysz je podczas świąt w Tarragonie, Vilafranca del Penedès i Barcelonie.

Castells, czyli katalońskie wieże z ludzi
Castells, czyli katalońskie wieże z ludzi

Katalończycy świętują przez cały rok. 23 kwietnia przypada Sant Jordi, katalońskie walentynki, kiedy mężczyźni dają kobietom róże, a kobiety mężczyznom książki. Pod koniec września Barcelona bawi się podczas La Mercè. Najbardziej szalone są jednak nocne correfocs, czyli parady diabłów z fajerwerkami, które biegną przez tłum. 31 października obchodzi się Castanyada, gdy na ulicach pachnie pieczonymi kasztanami.

Co zjeść w Katalonii, czyli gastronomia regionu?

Kuchnia katalońska łączy morze i góry, a w jadłospisach często spotkasz połączenie „mar i muntanya” (tłum. morze i góry), na przykład kurczaka z krewetkami. Do każdego posiłku dostaniesz pa amb tomàquet, czyli chleb natarty pomidorem i skropiony oliwą. Spróbuj też escalivady, czyli pieczonych bakłażanów i papryki, oraz crema catalana z karmelową skorupką. Zimą królują calçots, długie zielone cebule pieczone na ogniu i maczane w sosie romesco. Wielka calçotada odbywa się w Valls w ostatnią niedzielę stycznia.

Na Wszystkich Świętych w cukierniach pojawiają się panellets, czyli marcepanowe kulki obtoczone orzeszkami piniowymi. Do deseru zamów kieliszek cava, katalońskiego wina musującego z regionu Penedès. Największe piwnice znajdziesz w Sant Sadurní d’Anoia, gdzie można zwiedzić winnice i spróbować kilku rodzajów cava.

Kiedy jechać do Katalonii i jaka jest pogoda?

Klimat Katalonii jest typowo śródziemnomorski. Na wybrzeżu lata są gorące, z temperaturą powyżej 30°C w lipcu i sierpniu, a zimy łagodne, z temperaturą w dzień około 14°C. Najwięcej deszczu pada jesienią, zwłaszcza w październiku i listopadzie. W Pirenejach zimą leży śnieg, a w dolinach działa kilka ośrodków narciarskich.

Najlepszy czas na zwiedzanie to maj, czerwiec i wrzesień. Jest ciepło, morze nadaje się już do kąpieli, a tłumy turystów są mniejsze niż w szczycie sezonu. Na plażowanie wybierz lipiec lub sierpień, ale zarezerwuj nocleg z dużym wyprzedzeniem, bo w kurortach Costa Brava i Costa Dorada miejsca szybko się kończą.

Zobacz dostępne noclegi w Katalonii

Jak poruszać się po Katalonii?

Z Polski do Katalonii najłatwiej dolecisz na lotniska w Barcelonie, Gironie albo Reus. Po regionie świetnie poruszysz się pociągiem. Podmiejskie linie Rodalies dowiozą Cię z Barcelony do Sitges, Girony, Tarragony i na Costa Maresme, a szybkie pociągi AVE połączą Barcelonę z Gironą, Figueres, Tarragoną i Lleidą w około godzinę lub krócej. Bilety na pociąg i autobus kupisz online.

Do małych miasteczek Costa Brava, Garrotxy i Pirenejów najwygodniej dojedziesz samochodem. Autobusem też dojedziesz w wiele miejsc, ale kursy bywają rzadkie, zwłaszcza poza sezonem. Jeśli chcesz zobaczyć kilka miejsc z tej listy w jeden dzień, wynajem samochodu zaoszczędzi Ci mnóstwo czasu. Pamiętaj tylko o płatnych parkingach w centrach miast i strefach ograniczonego ruchu wokół starówek.

Miasta w Katalonii - gdzie się zatrzymać?

Najwygodniejszą bazą na pierwszy wyjazd jest Barcelona, z której pociągiem dojedziesz do większości atrakcji z tej listy. Jeśli wolisz spokojniejsze otoczenie, wybierz Gironę albo Tarragonę. Na urlop plażowy z wycieczkami świetnie sprawdzą się Tossa de Mar, Sitges i Cambrils. Więcej o tym, które miasta w Katalonii wybrać na nocleg i co w nich zobaczyć, przeczytasz w osobnym artykule o miastach w Katalonii.

Hotele w Katalonii

Na objazd Katalonii polecamy trzy hotele w północnej części regionu, skąd łatwo dojedziesz zarówno do Barcelony, jak i na Costa Brava.

💰 Hotel Museu Llegendes de Girona

Hotel Museu Llegendes to 4-gwiazdkowy hotel w Gironie. Zdjęcie wygenerowane przez AI.
Hotel Museu Llegendes to 4-gwiazdkowy hotel w Gironie. Zdjęcie wygenerowane przez AI.

Butikowy hotel przy Portal de la Barca, na skraju starówki Girony, kilka minut spacerem od katedry i rzeki Onyar. Pokoje mają kamienne ściany i nowoczesny wystrój, a część z nich wychodzi na zabytkowe uliczki. Do dworca kolejowego dojdziesz pieszo, więc to dobra baza na wycieczki do Figueres i nad morze. Polecamy go parom, które chcą nocować w samym sercu miasta.


🏨 GHT Costa Brava & Spa

GHT Costa Brava & Spa to 4-gwiazdkowy hotel blisko plaży. Zdjęcie wygenerowane przez AI.
GHT Costa Brava & Spa to 4-gwiazdkowy hotel blisko plaży. Zdjęcie wygenerowane przez AI.

Hotel w Tossa de Mar, kilka minut spacerem od plaży i murów Vila Vella. Ma basen na tarasie, strefę spa i restaurację z kuchnią śródziemnomorską. Pokoje są przestronne, a część ma balkon z widokiem na okoliczne wzgórza. To wygodny wybór dla rodzin i osób, które chcą połączyć plażowanie ze zwiedzaniem Costa Brava.


💎 Hotel Vistabella

Elegancki hotel nad zatoką Canyelles Petites w Roses, z prywatnym dostępem do plaży i tarasami schodzącymi do morza. Do dyspozycji gości są basen, spa i restauracja z widokiem na zatokę. Stąd blisko do Cadaqués, Cap de Creus i Teatru-Muzeum Dalego w Figueres. Idealne miejsce na romantyczny wyjazd we dwoje.

Odkryj Katalonię

Każdy region Hiszpanii dzieli się na prowincje. Ich nazwy często pokrywają się z nazwami głównych miast wchodzących w ich skład. Katalonia dzieli się na cztery prowincje, a każda z nich ma do zaoferowania inne atrakcje turystyczne i ciekawe miejsca:

Wybrzeża Katalonii: Costa Brava, Costa Dorada, Costa del Maresme, Calella.

Zobacz także: Castells (katalońskie wieże z ludzi), Darmowe atrakcje w Barcelonie, Nawiedzone miejsca w Barcelonie, Pogoda w Barcelonie, Trójkąt Dalego, Girona Temps de Flors, La Tomatina, Tradycja Correfoc, Święto Sant Jordi, Czy warto zwiedzać Barcelonę z przewodnikiem?, Barcelona z dzieckiem, Kulinarne atrakcje w Barcelonie, Ekstremalne atrakcje w Barcelonie.

Udostępnij:

Jessica Alvaro
Jessica Alvaro
Podróże były mi bliskie od zawsze. Pasja. Hobby. Można to różnie nazywać. Dla mnie to powietrze, bez którego nie mogę oddychać. Słońce, bez którego zapominam, co to uśmiech. I życie. Najlepsze z możliwych!

Ostatnio dodane

Na czasie

Potrawy wigilijne w Hiszpanii - Co jedzą Hiszpanie na Wigilię?

Krewetki zamiast karpia, pieczona jagnięcina zamiast pierogów i słodki nugat zamiast makowca. Kolacja zaczyna się późno, a kończy...

Gran Canaria - Atrakcje i ciekawe miejsca. Co warto zobaczyć?

Nazywana jest kontynentem w miniaturze. I nic dziwnego. To właśnie tutaj możemy zobaczyć ogromną różnorodność klimatu, roślinności i zwierząt oraz...

Fuerteventura - Atrakcje i najpiękniejsze miejsca na kanaryjskiej wyspie wiatrów

Często bywa nazywana plażą Wysp Kanaryjskich. Tak przynajmniej żartują czasem mieszkańcy i turyści, którzy mieli okazję poznać jej...

Andaluzja - Co zobaczyć? 20 atrakcji i najpiękniejszych miejsc na południu Hiszpanii

Legenda mówi, że ostatni sułtan Granady, opuszczając swoje królestwo, obejrzał się jeszcze raz na Alhambrę i zapłakał. Gdy...