Katedra Notre-Dame w Paryżu

- Reklama -
Bezpłatne przewodniki turystyczne

Bez wątpienia jest ona jednym z najważniejszych symboli francuskiej stolicy i świadkiem burzliwej historii kraju nad Sekwaną. Na przestrzeni wieków została mocno doświadczona przez los, a ostatnim dramatycznym wydarzeniem, które ją dotknęło był ogromny pożar w 2019 roku.

Katedra Notre-Dame w Paryżu (fr. Cathédrale Notre-Dame de Paris) znajduje się na sekwańskiej wysepce Cite (fr. Île de la Cité) w 4. dzielnicy miasta. Jest nie tylko miejscem kultu religijnego, jak i również jedną z najpopularniejszych atrakcji turystycznych we Francji. Na czym polega jej fenomen? Na kiedy przewidziane jest ponowne otwarcie zabytku dla zwiedzających? Odpowiedzi znajdziesz poniżej.

WARTO WIEDZIEĆ: Francuska nazwa Notre-Dame oznacza po polsku „Nasza Pani”. To arcydzieło architektury sakralnej dedykowane jest Najświętszej Maryi Pannie.

Historia paryskiej Notre-Dame

Korzystne położenie geograficzne Paryża znacznie przyczyniło się do gwałtownego rozwoju tamtejszego handlu. Miasto nad Sekwaną stawało się coraz zamożniejsze, zaczęło nabierać coraz większego prestiżu – również pod względem architektonicznym. Miasto szybko się rozbudowywało i wzmacniało swoją pozycję.

Korzenie Notre-Dame sięgają średniowiecza, gdy, podczas rozkwitu kultu świętego Dionizego – męczennika i patrona Francji, na jego cześć wybudowano w Saint-Denis piękną, gotycką katedrę, która stała się inspiracją do stworzenia podobnego budynku, tym razem w sercu Paryża.

Czy wiedzieliście, że zanim katedra Notre-Dame wyłoniła się w pełnej krasie, musiało upłynąć prawie 200 lat? Ramy czasowe, w których powstawała określa się na lata 1163-1345! Decyzję o jej budowie podjął ówczesny biskup Paryża – Maurice de Sully. Pragnął on wzniesienia majestatycznej świątyni w sercu francuskiej stolicy, a jego plany zostały wsparte finansowo przez francuską monarchię – co w czasach rewolucji francuskiej nie zadziałało na korzyść zabytku symbolizującego „dawny porządek”.

WARTO WIEDZIEĆ: W uroczystości położenia kamienia węgielnego pod katedrę Notre-Dame wziął udział ówczesny papież – Aleksander III.

Katedra Notre Dame to ważne miejsce na mapie Paryża
Katedra Notre Dame to ważne miejsce na mapie Paryża

Na przestrzeni wieków katedra Notre-Dame była wielokrotnie doprowadzana do ruiny, a później odnawiana. Uległa poważnym uszkodzeniom podczas Wielkiej Rewolucji Francuskiej w 1789 roku – zniszczone zostały m.in. posągi z Galerii Królewskiej, a wykonane z brązu, wiekowe dzwony przetopiono (z wyjątkiem dzwonu Emmanuela ulokowanego w Południowej Wieży).

Pomimo niesprzyjających okoliczności, w swojej historii miała wybitnych obrońców, którzy nie pozwolili, aby jeden z najważniejszych zabytków francuskiej stolicy zniknął z panoramy miasta. Mowa tutaj o Napoleonie Bonaparte, który właśnie katedrę Notre-Dame wybrał na miejsce swojej koronacji i to właśnie tam zyskał tytuł cesarza Francji! Kolejną postacią mającą swój znaczny udział w zachowaniu świetności katedry był pisarz Victor Hugo, autor powieści „Dzwonnik z Notre Dame”.

WARTO WIEDZIEĆ: Victor Hugo w przypisie autora z 1832 roku do „Dzwonnika z Notre-Dame” wyraźnie zaznaczył: Niezależnie od tego, jaka będzie przyszłość architektury i w jaki sposób młodzi architekci rozwiążą kiedyś zagadnienia swojej sztuki – czekając na nowe budowle konserwujmy budowle stare… I jeżeli to tylko jest możliwe, nauczmy naród kochać architekturę narodową.

Architektoniczna maestria katedry Notre-Dame w Paryżu

Fasada Katedry Notre Dame
Fasada Katedry Notre Dame

Architektura katedry Notre-Dame w Paryżu to prawdziwy dowód ludzkiej pomysłowości i ekspresji artystycznej. Kultowa budowla reprezentuje francuską architekturę gotycką, która rozkwitła w średniowieczu. Świątynia jest świadectwem wizji, umiejętności i poświęcenia niezliczonych budowniczych, którzy przez wieki trudzili się, aby powołać ją do życia. Przyjrzyjmy się zatem najsłynniejszym elementom architektonicznym tworzącym Notre-Dame.

Sklepienia krzyżowo-żebrowe i „latające przypory” – charakterystyczne dla gotyckiej architektury sklepienia krzyżowo-żebrowe ustabilizowały konstrukcję dość wysokiego jak na tamte czasy budynku (wysokość dachu – 35 metrów, wysokość wież – 69 metrów, wysokość iglicy – 96 metrów). Poprzez zastosowanie tego rozwiązania mniejszy nacisk oddziałuje na ściany nośne, co pozwoliło na zainstalowanie tam wielkich okien i witraży, które wpuszczają do środka wiele światła słonecznego. Uzyskanie efektu ogromnej przestrzeni wewnątrz świątyni było możliwe dzięki tzw. „latającym przyporom”, czyli systemowi przyporowemu, który polega na częściowym przeniesieniu ciężaru sklepienia krzyżowo-żebrowego nawy głównej na zewnętrzne filary.

Witraże – szczególnie pięknymi ozdobami Notre-Dame są witraże, zwłaszcza te w kształcie rozet. Każdy z nich w unikatowy sposób przedstawia dzieje biblijnych postaci. Blask słoneczny, który wpada przez te kolorowe dzieła sztuki do środka katedry tworzy wewnątrz nieziemską atmosferę.

Dzwony – prym wśród 10 katedralnych dzwonów z Notre-Dame wiedzie mieszczący się w Wieży Południowej dzwon Emmanuel. Ten kolos ważący 13 ton jako jedyny przetrwał Wielką Rewolucję Francuską z 1789 roku. Nazwy innych dzwonów to: Anna Genowefa (Anne-Geneviève), Maria (Marie), Gabriel, Denis, Marcel, Szczepan (Étienne), Benedykt-Józef (Benoît-Joseph), Maurycy (Maurice) oraz Jan Maria (Jean Marie).

Wnętrza Katedry Notre Dame
Wnętrza Katedry Notre Dame

Gargulce i maszkarony – apel Victora Hugo, by szanować dziedzictwo kulturowe kraju wybrzmiał donośnie – niczym katedralne dzwony. W połowie XIX wieku Notre-Dame przeszła gruntowną renowację przeprowadzoną przez francuskiego architekta Eugène-Emmanuela Viollet-le-Duca. Pozwolił sobie także na wolność artystyczną, dodając między innymi niezwykłe, nieco przerażające rzeźby na dachu i fasadach – gargulce czy maszkarony, które od tamtego czasu stały się nieodłącznymi elementami tej paryskiej katedry.

Zachodnia fasada – to najbardziej charakterystyczna część tej nadsekwańskiej świątyni. Znajdują się na niej trzy portale – Portal św. Anny (fr. Le Portail Sainte-Anne), Portal Sądu Ostatecznego (fr. Le portail du jugement dernier), oraz Portal Dziewicy (fr. Le Portail de la Vierge) – dedykowany Matce Bożej. Ta część Notre-Dame jest niezwykle bogato zdobiona, nasycona religijnymi odniesieniami, które ukazują sceny z życia świętych. W Galerii Królewskiej, którą ulokowano tuż pod legendarną rozetą, umieszczone są wizerunki biblijnych władców Judy. Należy jednak wspomnieć, że nie mamy tutaj jednak do czynienia z oryginalnymi posągami (zniszczonymi podczas Wielkiej Rewolucji Francuskiej), a ich XIX-wiecznymi odpowiednikami.

Pożar katedry Notre-Dame

Dzięki ciężkiej pracy kilkuset strażaków udało się ocalić przed całkowitym zniszczeniem jeden z najważniejszych zabytków we Francji
Dzięki ciężkiej pracy kilkuset strażaków udało się ocalić przed całkowitym zniszczeniem jeden z najważniejszych zabytków we Francji

Wieczorem 15 kwietnia 2019 roku w katedrze doszło do wielkiego pożaru. Podczas prac konserwatorskich na poddaszu budynku wybuchł potężny ogień, który zniszczył dach katedry, nie przetrwała również XIX-wieczna iglica wykonana podczas renowacji przeprowadzonej przez Eugène’a Viollet-le-Duca. Niestety, taki sam los spotkał także część średniowiecznych sklepień krzyżowo-żebrowych. Zatrwożonym o stan katedry Notre-Dame w Paryżu otuchy przyniosła wiadomość, że zarówno konstrukcja budynku, jak i fasada zachodnia zostały ocalone przed zniszczeniem.

Zwiedzanie katedry Notre-Dame

Wnętrza Katedry Notre Dame zdobią piękne, kolorowe witraże
Wnętrza Katedry Notre Dame zdobią piękne, kolorowe witraże

Odbudowę katedry Notre-Dame przewidziano na grudzień 2024 roku. Prezydent Francji dołożył wszelkich starań, aby zabytek jak najszybciej odzyskał swój dawny blask. Ogłosił międzynarodową zbiórkę pieniędzy, dzięki której każdy mógł dołożyć swoją cegiełkę w skomplikowanym procesie renowacji. Jednym z dowodów na sławę zabytku przez może być ogromna fala wsparcia materialnego po pożarze na odbudowę katedry Notre-Dame.

Nad prawidłowym i sprawnym przebiegiem prac czuwa duet architektów – Philippe Villeneuve i Rémi Fromont. Zadaniem zespołu rekonstruującego katedrę jest jak najwierniejsze odzwierciedlenie jej wyglądu sprzed pożaru. Nie ma więc mowy o kreatywnych pomysłach w stylu Eugene’a Viollet-le-Duca. Na nieco więcej może pozwolić sobie Bas Smets – architekt krajobrazu. To właśnie jemu powierzono zaprojektowanie terenu wokół katedry. Zgodnie z jego wizją w otoczeniu Notre-Dame pojawi się piękna przyroda, setki drzew, w których cieniu będzie można na nowo podziwiać średniowieczny zabytek.

Ciekawostki o katedrze Notre-Dame w Paryżu

Gargulce umieszczone na dachu Notre-Dame de Paris są jednym z najpopularniejszych symboli świątyni i miasta
Gargulce umieszczone na dachu Notre-Dame de Paris są jednym z najpopularniejszych symboli świątyni i miasta

Nie wszyscy wiedzą, że na terytorium obecnego Paryża niegdyś ulokowana była Lutecja – starożytna osada. W krypcie archeologicznej znajdującej się pod katedrą Notre-Dame zachowały się fragmenty ówczesnych zabudowań. Co ciekawe, krypta archeologiczna jest obecnie otwarta dla zwiedzających, bez względu na trwające prace rekonstrukcyjne.

Cenne relikwie znajdujące się w katedrze Notre-Dame zostały ocalone przed spłonięciem w pożarze. Są to m.in. relikwiarz drzewa Krzyża Świętego, korona cierniowa Chrystusa czy tunika św. Ludwika IX, XIII-wiecznego króla Francji. Część z nich została przeniesiona z kaplicy Sainte-Chapelle, o czym pisaliśmy już wcześniej.

Informacje praktyczne

Inne atrakcje we Francji

Poznaj inne ciekawe miejsca, atrakcje i zabytki we Francji:
RegionAtrakcje turystyczne i Ciekawe miejsca
Île-de-FranceAtrakcje w Paryżu: Wieża Eiffla, Luwr, Muzeum Orsay, Wieża Montparnasse, Disneyland w Paryżu, Dzielnica Montmartre, Muzeum Montmartre, Muzeum Życia Romantycznego, Moulin Rouge, Łuk Triumfalny, Pola Elizejskie, Muzeum Picassa w Paryżu, Muzeum figur woskowych Grévin, Muzeum Rodina, Plac Pigalle, Musee de l'Orangerie, Centrum Pompidou, Muzeum Yves Saint Laurent Paris, Musee Jacquemart-Andre, Musée du quai Branly, Pałac w Wersalu, Panteon w Paryżu, Kaplica Sainte Chapelle, Bazylika Sacré-Cœur, Katedra Notre Dame, Cmentarz Montmartre, Cmentarz Pere Lachaise, Opera Garnier, Bazylika Saint Denis, Rejsy po Sekwanie, Akwarium SEA LIFE Val d'Europe, Park wodny Aquaboulevard, Stadion Stade de France, Stadion Roland-Garros, Paryskie katakumby, Dzielnica Łacińska, Siedziba UNESCO, Les Invalides: Grób Napoleona i Muzeum Armii w Paryżu, Aquarium de Paris
BretaniaAtrakcje w Bretanii: Forêt de Brocéliande, Plaża w Dinard, Latarnia morska w Pointe du Raz, Wyspa Brehat, Katedra w Saint-MaloCiekawe miasta: Rennes
BurgundiaAtrakcje w Burgundii: Zamek w Chambord, Winobranie w Beaune, Katedra w Auxerre, Basilique de Vézelay, Zamek w Ancy-le-FrancCiekawe miasta: Dijon
Grand EstAtrakcje w Grand Est: Katedra w Reims, Muzeum Unterlinden, Muzeum Sztuki i Historii w Strasburgu, Zamek Haut-Kœnigsbourg, Europa-ParkCiekawe miasta: Strasburg
Hauts-de-FranceAtrakcje w Hauts-de-France: Katedra Notre-Dame w Amiens, Bunkry w La Coupole, Muzeum Louvre-Lens, Muzeum Matisse w Cateau-Cambrésis, Zamek w ChantillyCiekawe miasta: Lille
KorsykaAtrakcje na Korsyce: Calanques de Piana, Citadelle de Calvi, Katedra w Ajaccio, Plaża Palombaggia, Wyspa LavezziCiekawe miasta: Ajaccio
Kraj LoaryAtrakcje w Kraju Loary: Zamki nad Loarą (np. Zamek Chenonceau, Zamek Chambord), Katedra w Chartres, Muzeum sztuki w Nantes, Wyspa NoirmoutierCiekawe miasta: Nantes
NormandiaAtrakcje w Normandii: Zamek w Caen, Katedra Notre-Dame w Rouen, Muzeum Memoriału w Caen, Katedra w Bayeux, Plaża OmahaCiekawe miasta: Rouen
Nowa AkwitaniaAtrakcje w Nowej Akwitanii: Dune du Pilat, Muzeum Sztuki i Archeologii w Perigueux, Miasto w Bordeaux, Zamek w Hautefort, Plaża w BiarritzCiekawe miasta: Bordeaux
OksytaniaAtrakcje w Oksytanii: Most Pont du Gard, Katedra w Tuluzy, Muzeum Sztuki w Montpellier, Cité de Carcassonne, Muzeum TautavelCiekawe miasta: Tuluza
Owernia-Rodan-AlpyAtrakcje w Owerni: Most Millau Viaduct, Park Narodowy Cevennes, Katedra w Lyonie, Wzgórze Puy de Dôme, Katedra w Clermont-FerrandCiekawe miasta: Lyon
Prowansja-Alpy-Lazurowe WybrzeżeAtrakcje w Prowansji: Katedra Notre-Dame de la Garde, Muzeum Sztuki w Nicei, Muzeum Picassa, Muzeum Matisse, Plaża w Cannes, Kanion Verdon, Fort Royal, Wyspa św. Małgorzaty, 10 Najlepszych plaż na Lazurowym Wybrzeżu Ciekawe miasta: Nicea, Marsylia, Cannes, Tulon, Awinion, La Garde-Freinet, Saint-Tropez, Port Grimaud, Sainte-Maxime
Region Centralny - Dolina LoaryAtrakcje w Dolinie Loary: Zamek w Amboise, Katedra w Bourges, Wzgórze Vézelay, Zamek w Cheverny, Zamek w ValençayCiekawe miasta: Orlean, Bourges, Tours
 
Region zamorskiAtrakcje turystyczne i Ciekawe miejsca
Gujana FrancuskaAtrakcje w Gujanie Francuskiej: Kosmiczny Port Gujany, Rezerwat przyrody Kaw, Park Narodowy Gujana, Wodospad Salto Angel, Wyspa Kaw
GwadelupaAtrakcje w Gwadelupie: Park Narodowy Guadeloupe, Plaża Grande-Anse, Miejsce kultu karaibskiego ludu, Wyspa Les Saintes, Muzeum Schœlcher
MartynikaAtrakcje na Martynice: Montagne Pelée, Zamek Dubuc, Park Narodowy La Caravelle, Jardin de Balata, Plaża Anse Noire
ReunionAtrakcje w Reunionie: Wulkan Piton de la Fournaise, Cilaos, Cirque de Mafate, Le Maido, Plaża Boucan Canot
MajottaAtrakcje w Majotcie: Södra revet, Våtmarken Dziani Boundouni, Lac Dziani, Mamoudzou, Îlot Mtsamboro
 
- Reklama -
Bezpłatne przewodniki turystyczne
Weronika Chimicz
Weronika Chimicz
Wielbicielka kultury hiszpańskiej i latynoamerykańskiej od najmłodszych lat. W wolnych chwilach czyta dobre książki oraz kibicuje polskim sportowcom. Carlos Ruiz Zafón jest jej ulubionym mistrzem słowa.
- Reklama -

NAJNOWSZE ARTYKUŁY

- Reklama -

REZERWUJ ATRAKCJE

ZOBACZ RÓWNIEŻ

- Reklama -
Bezpłatne przewodniki turystyczne