Góry ostre jak Tatry, wybrzeże dzikie jak Bretania i kuchnia, po której przez tydzień nie zmieścisz się w spodnie.
Asturia to region na północy Hiszpanii, który zupełnie nie pasuje do pocztówkowego obrazu kraju. Zamiast spalonych słońcem równin zobaczysz tu zielone pastwiska, ośnieżone szczyty Picos de Europa i klify, o które rozbija się Zatoka Biskajska. Mieszkańcy z dumą nazywają swój region „naturalnym rajem” (Paraíso Natural) i trudno się z nimi nie zgodzić. W tym artykule pokażę Ci, gdzie leży Asturia, co warto zobaczyć, czego spróbować i jak zaplanować tydzień w regionie.
💰 El Môderne Hotel - Czterogwiazdkowy hotel w budynku z 1931 roku w centrum Gijón.
🏨 Hotel Casa Prendes - Rustykalny hotel 100 metrów od morza w kolorowym Cudillero.
💎 Parador de Cangas de Onís - Parador w zabytkowym klasztorze u stóp Picos de Europa.
Gdzie leży Asturia?
Asturia (hiszp. Asturias, astur. Asturies) leży na północnym wybrzeżu Hiszpanii, między Galicją na zachodzie a Kantabrią na wschodzie. Od południa oddzielają ją od Kastylii i Leónu Góry Kantabryjskie. To jedna z 17 wspólnot autonomicznych kraju, w pełnej nazwie Księstwo Asturii (Principado de Asturias), bo tytuł księcia Asturii nosi następca hiszpańskiego tronu.
Region ma nieco ponad 10 tys. km² i około miliona mieszkańców. Stolicą Asturii jest Oviedo, a największym miastem portowy Gijón. Wybrzeże Asturii, razem z wybrzeżem Kantabrii i Kraju Basków, nazywa się Costa Verde, czyli Zielone Wybrzeże. Nazwa nie jest przypadkowa, bo dzięki deszczom z Atlantyku region przez cały rok jest soczyście zielony.
Królestwo Asturii - tu zaczęła się rekonkwista
Asturia ma szczególne miejsce w historii Hiszpanii. Kiedy na początku VIII wieku muzułmanie zajęli niemal cały Półwysep Iberyjski, w górach Asturii przetrwało niewielkie chrześcijańskie państwo. Według tradycji w 722 roku wódz Pelayo pokonał oddział muzułmański pod Covadongą, co uznaje się za początek rekonkwisty. Tak narodziło się Królestwo Asturii ze stolicą najpierw w Cangas de Onís, a potem w Oviedo.
Z tego okresu pochodzą przedromańskie kościoły i pałace, unikatowe w skali Europy. Najpiękniejsze z nich, Santa María del Naranco i San Miguel de Lillo, stoją na wzgórzu nad Oviedo i razem z innymi zabytkami Oviedo zostały wpisane na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Przez Asturię przechodzi też Camino Primitivo, najstarsza trasa szlaku św. Jakuba, prowadząca z Oviedo przez Lugo do Santiago de Compostela.
Język asturyjski
W Asturii obok hiszpańskiego usłyszysz język asturyjski (asturianu, nazywany też bable). To język romański, bliski dawnym dialektom północnej Hiszpanii, którym posługuje się kilkaset tysięcy osób, głównie na wsiach i w starszym pokoleniu. Nie ma statusu języka urzędowego, ale jest chroniony prawem, uczy się go w szkołach, a wiele tablic z nazwami miejscowości jest dwujęzycznych.
Ta sama miejscowość może więc mieć na mapie dwie nazwy, na przykład Gijón i Xixón albo Oviedo i Uviéu. Dla turysty to żaden problem, ale warto wiedzieć, że chodzi o to samo miejsce, gdy nawigacja pokazuje inną nazwę niż przewodnik.
Asturia - atrakcje, które warto zobaczyć
Asturia to region, który najlepiej zwiedzać samochodem, przenosząc się między wybrzeżem a górami. Odległości są niewielkie: z Oviedo do Gijón jedziesz pół godziny, a do jezior Covadonga około półtorej godziny. Poniżej znajdziesz najciekawsze miasta, góry i miasteczka na wybrzeżu, które warto ująć w planie.
Oviedo - stolica Asturii
Oviedo to eleganckie, zadbane miasto z gotycką katedrą San Salvador i Cámara Santa, skarbcem z cennymi relikwiami i krzyżami z czasów Królestwa Asturii. Na starówce spacerujesz między placami z arkadami i pomnikami, w tym figurą Woody’ego Allena, który zachwycił się miastem podczas wizyty. Wieczorem idź na Calle Gascona, nazywaną „bulwarem cydru”, gdzie w sidreriach kelnerzy nalewają cydr z wysokości.
Gijón - miasto nad oceanem
Gijón to największe miasto Asturii, z długą plażą San Lorenzo i starą dzielnicą rybacką Cimadevilla na półwyspie. Na jego krańcu stoi rzeźba Eduardo Chillidy „Elogio del Horizonte” (tłum. Pochwała horyzontu), z której rozciąga się widok na ocean. Gijón ma też rzymskie termy, akwarium i ogromny gmach Universidad Laboral, jeden z największych budynków w Hiszpanii.
Avilés i Centro Niemeyer
Avilés kryje urokliwe stare miasto z arkadami i kościołami, a nad rzeką stoi biało-kolorowe Centro Niemeyer, centrum kultury zaprojektowane przez brazylijskiego architekta Oscara Niemeyera. To dobry przystanek w drodze z Oviedo na zachodnie wybrzeże.
Picos de Europa i jeziora Covadonga
Picos de Europa to najbardziej spektakularne góry północnej Hiszpanii, z wapiennymi szczytami przekraczającymi 2600 m n.p.m. Ich asturyjska część była pierwszym parkiem narodowym w Hiszpanii, utworzonym w 1918 roku, a dziś Park Narodowy Picos de Europa obejmuje też fragmenty Kantabrii i Kastylii i Leónu. To raj dla piechurów, ale nawet bez długich wędrówek zobaczysz tu widoki, które zapierają dech.
Covadonga i jeziora Enol i Ercina
Covadonga to sanktuarium wykute w skale, w którym czczona jest figura Matki Bożej z Covadongi, zwanej przez Asturyjczyków „Santiną”. Obok stoi neoromańska bazylika z różowego kamienia. Z Covadongi kręta droga prowadzi na wysokość ponad 1000 m n.p.m. do dwóch polodowcowych jezior, Enol i Ercina, wokół których pasą się krowy i konie. W sezonie letnim i w długie weekendy drogę do jezior zamyka się dla samochodów i dojeżdża się tam autobusem z Cangas de Onís, więc sprawdź zasady przed wyjazdem.
Ruta del Cares i Bulnes
Najsłynniejszy szlak w Picos de Europa to Ruta del Cares, ścieżka wykuta w ścianie wąwozu rzeki Cares między Poncebos a Caín. Ma około 12 km w jedną stronę i jest prawie płaska, choć prowadzi nad przepaścią. Z Poncebos kolejka linowo-terenowa wjeżdża w tunelu do Bulnes, górskiej wioski, do której jeszcze niedawno można było dotrzeć tylko pieszo. W tej okolicy powstaje też słynny ser Cabrales, dojrzewający w naturalnych jaskiniach.
Cangas de Onís
Cangas de Onís to pierwsza stolica Królestwa Asturii i najlepsza baza wypadowa w Picos de Europa. Symbolem miasta jest kamienny most z łukiem w kształcie ostrołuku, pod którym wisi kopia Krzyża Zwycięstwa. W miasteczku znajdziesz sklepy z serami, cydrem i pamiątkami, a w sierpniu tłumy w barach z cydrem.
Wybrzeże Asturii - plaże i miasteczka
Wybrzeże Asturii ciągnie się przez ponad 300 km i ma kilkaset plaż: od rozległych piaszczystych zatok po małe zatoczki ukryte między klifami. Woda jest chłodna, ale plaże są czyste, zielone wzgórza schodzą prosto do oceanu, a nad morzem stoją kolorowe rybackie miasteczka. Poniżej najpiękniejsze miejsca na trasie wzdłuż wybrzeża.
Cudillero - kolorowa wioska rybacka
Cudillero to najczęściej fotografowane miasteczko Asturii. Kolorowe domy wspinają się tu amfiteatralnie po stromym zboczu nad małym portem, a z punktów widokowych nad miasteczkiem widać całą zatokę. Na dole, przy porcie, w restauracjach zjesz świeże ryby i owoce morza. Przyjedź rano albo pod wieczór, bo w środku dnia w sezonie wąskie uliczki są zatłoczone.
Llanes, bufony i plaża Gulpiyuri
Llanes na wschodzie Asturii ma średniowieczne mury, port z kolorowymi kubikami artysty Agustína Ibarroli i świetne plaże w okolicy. Niedaleko zobaczysz bufones, czyli kominy w klifach, przez które przy dużej fali ocean wyrzuca wodę na kilkanaście metrów w górę. Najbardziej niezwykła jest Playa de Gulpiyuri, mała plaża schowana wśród łąk, około 100 metrów od morza, do której woda wpływa podziemnym kanałem.
Ribadesella, Lastres i Luarca
Ribadesella słynie z jaskini Tito Bustillo z prehistorycznymi malowidłami oraz ze spływu kajakowego Descenso del Sella, wielkiego święta na początku sierpnia. Lastres to malownicza wioska rybacka nad stromym brzegiem, a Luarca na zachodzie, nazywana „białą willą Zielonego Wybrzeża”, zachwyca białymi domami nad portem i cmentarzem na klifie.
Kuchnia Asturii - fabada, cachopo i cydr
Asturia to raj dla miłośników dobrej, sycącej kuchni. Najważniejsze danie regionu to fabada asturiana, gęsty gulasz z dużej białej fasoli z chorizo, morcillą i boczkiem. Spróbuj też cachopo, czyli dwóch dużych sznycli cielęcych przełożonych szynką i serem, oraz arroz con leche na deser. Asturia to także kraina serów, a najsłynniejszy z nich to ostry, pleśniowy Cabrales.
Do jedzenia pije się sidrę, czyli asturyjski cydr. Kelner nalewa go z wysokości wyciągniętej ręki do szklanki trzymanej nisko przy biodrze. To tak zwane escanciado, dzięki któremu cydr się napowietrza. Pije się go od razu, małymi porcjami, a resztę wylewa na podłogę, więc nie zdziw się, że w sidreriach podłoga bywa mokra.
Jak dojechać do Asturii i jak się poruszać?
Asturia ma własne lotnisko pod Avilés, ale z Polski najczęściej leci się z przesiadką albo do sąsiednich regionów: Santander w Kantabrii, Bilbao w Kraju Basków albo Santiago de Compostela. Z Madrytu dojedziesz do Oviedo szybkim pociągiem w około 3,5 godziny, dzięki nowemu tunelowi pod przełęczą Pajares otwartemu w 2023 roku. Połączenia kolejowe i autobusowe najłatwiej porównasz w wyszukiwarce Omio.
Na miejscu najlepiej mieć samochód, bo autobusy do mniejszych miejscowości i w góry kursują rzadko. Wynajem samochodu pozwoli Ci w ciągu jednego dnia zobaczyć górskie jezioro rano i kolorowy port po południu. Drogi są dobre, ale w górach kręte, więc zaplanuj więcej czasu na przejazdy, niż pokazuje nawigacja.
Kiedy jechać do Asturii i jaka jest pogoda?
Klimat Asturii jest oceaniczny: łagodny, wilgotny i bez upałów. Latem temperatura zwykle wynosi 20-25°C, a zimą rzadko spada poniżej zera na wybrzeżu, choć w górach leży śnieg. Deszcz może spaść o każdej porze roku, więc kurtka przeciwdeszczowa przyda się nawet w sierpniu.
Najlepszy czas na wyjazd to czerwiec, lipiec i wrzesień, gdy dni są długie, a w górach otwarte są wszystkie szlaki. W sierpniu jest najcieplej, ale też najtłoczniej, szczególnie w Covadondze i w Cudillero. Asturia to świetny kierunek dla Polaków, którzy nie lubią upałów i szukają aktywnego wypoczynku w zielonej scenerii.
Asturia w 7 dni - plan na tydzień
Na Asturię zaplanuj co najmniej 5-7 dni. Pierwsze dwa dni spędź w Oviedo i Gijón, trzeci dzień przeznacz na zachodnie wybrzeże z Cudillero, Avilés i Luarką. Czwarty i piąty dzień to Picos de Europa z bazą w Cangas de Onís: Covadonga i jeziora oraz Ruta del Cares z Bulnes. Ostatnie dni spędź na wschodnim wybrzeżu, w Llanes i Ribadesella, z plażami i bufonami.
Jeśli masz więcej czasu, połącz Asturię z sąsiednią Kantabrią i jej stolicą Santanderem albo z Galicją. Całe Zielone Wybrzeże świetnie nadaje się na dwutygodniową podróż samochodem, a więcej pomysłów znajdziesz w przeglądzie parków narodowych w Hiszpanii.
Hotele w Asturii
Asturia to region, w którym warto zmienić nocleg w trakcie pobytu: kilka nocy nad oceanem, a kilka w górach. Poniżej trzy sprawdzone propozycje w różnych częściach regionu.
💰 El Môderne Hotel
Czterogwiazdkowy hotel w centrum Gijón, w budynku z 1931 roku, około 500 metrów od Plaza Mayor i blisko plaży San Lorenzo. Pokoje są klimatyzowane i urządzone nowocześnie, a w hotelu działa centrum fitness i bar. W okolicy znajdziesz rzymskie termy Campo Valdés i najlepsze sidrerie w mieście. To wygodna baza na zwiedzanie Gijón, Oviedo i zachodniego wybrzeża w rozsądnej cenie.
🏨 Hotel Casa Prendes
Kameralny hotel w kolorowym Cudillero, zaledwie około 100 metrów od morza i portu. Rustykalne wnętrza z kamiennymi ścianami i drewnianą podłogą tworzą przytulny klimat, a pokoje są ogrzewane. W hotelu działa kawiarnia, a goście mogą zrelaksować się w wannie z hydromasażem. To świetny wybór, jeśli chcesz zobaczyć Cudillero wieczorem, gdy znikną jednodniowi turyści.
💎 Parador de Cangas de Onís
Wyjątkowy hotel w zabytkowym klasztorze nad rzeką Sella, którego założenie tradycja przypisuje królom Asturii. Kompleks otaczają zielone góry Picos de Europa, a w budynku można obejrzeć wystawy archeologiczne. Pokoje są proste i eleganckie, a na miejscu jest bezpłatny parking. To najlepsza baza na wycieczki do Covadongi, jezior i na szlak Ruta del Cares.
Najczęstsze pytania o Asturię
Gdzie leży Asturia?
Asturia leży na północnym wybrzeżu Hiszpanii, nad Zatoką Biskajską, między Galicją a Kantabrią. Jej stolicą jest Oviedo, a największym miastem Gijón. Od reszty kraju oddzielają ją Góry Kantabryjskie.
Co warto zobaczyć w Asturii?
Najważniejsze atrakcje Asturii to Picos de Europa z jeziorami Covadonga i szlakiem Ruta del Cares, kolorowe Cudillero, Llanes z bufonami, a także miasta Oviedo i Gijón. Warto też spróbować fabady i cydru nalewanego z wysokości w tradycyjnej sidrerii.
Czy w Asturii jest ciepło?
Asturia ma łagodny klimat oceaniczny bez upałów. Latem temperatura wynosi zwykle 20-25°C, a woda w oceanie jest chłodna. Deszcz może spaść o każdej porze roku, ale dzięki niemu region jest tak zielony.
Ile dni potrzeba na Asturię?
Na Asturię zaplanuj co najmniej 5-7 dni, żeby zobaczyć i wybrzeże, i Picos de Europa. W tydzień zwiedzisz Oviedo, Gijón, Cudillero, Covadongę z jeziorami, Ruta del Cares i wschodnie wybrzeże z Llanes.
Jak dostać się do Asturii z Polski?
Najprościej polecieć z przesiadką na lotnisko Asturias albo do Santander, Bilbao lub Santiago de Compostela i dalej pojechać samochodem. Inna opcja to lot do Madrytu i szybki pociąg do Oviedo, który jedzie około 3,5 godziny.
Odkryj Asturię
Każdy region Hiszpanii dzieli się na prowincje. Ich nazwy często pokrywają się z nazwami głównych miast wchodzących w ich skład. Wspólnota autonomiczna Asturii składa się tylko z jednej prowincji. W jej skład wchodzi jednak wiele miejscowości, które mają do zaoferowania rozmaite atrakcje turystyczne. Oto niektóre z nich:
Zobacz również: Costa Verde - zielone wybrzeże Hiszpanii, Szlak Ruta del Cares, Skatepark w kościele, Hiszpańskie trunki i asturyjski cydr, Hiszpańskie sery (m.in. Cabrales).
