Sześć schodkowych budowli z czarnej lawy, o które od ponad trzydziestu lat spierają się archeolodzy, astronomowie i miłośnicy teorii o zaginionych cywilizacjach.
Piramidy w Güímar to jedna z najbardziej zaskakujących atrakcji na wschodnim wybrzeżu Teneryfy. Stoją w dolinie u stóp gór, w parku etnograficznym, który stworzył słynny norweski podróżnik Thor Heyerdahl. Zobaczysz tu kamienne tarasy ułożone z bloków lawy, muzeum poświęcone dawnym wyprawom morskim i migracjom ludów, pełnowymiarową replikę łodzi z papirusu i ogród pełen roślin z Wysp Kanaryjskich. W tym artykule wyjaśniam, kto mógł zbudować piramidy, co warto zobaczyć w parku i jak zaplanować wizytę.
💰 Hotel Rural Finca Salamanca - Wiejski hotel w dawnym dworze z basenem i ogrodem, kilka minut od piramid.
🏨 Hotel Rural La Raya 1866 - Kameralny hotel w zabytkowym domu w Güímar, z basenem i placem zabaw.
💎 Iberostar Heritage Grand Mencey - Elegancki hotel ze spa w kolonialnym budynku w Santa Cruz de Tenerife.
Pirámides de Güímar - czym są piramidy na Teneryfie?
Pirámides de Güímar (tłum. Piramidy z Güímar) to zespół sześciu schodkowych budowli w dzielnicy Chacona, w miasteczku Güímar na wschodzie wyspy. Pierwotnie było ich dziewięć, ale trzy rozebrano, a kamień posłużył do innych budów. Największe mają do około 12 metrów wysokości. Wszystkie wzniesiono z nieobrobionych bloków lawy wulkanicznej, bez użycia zaprawy.

Na pierwszy rzut oka przypominają raczej wielkie tarasy rolnicze niż egipskie grobowce. Gdy podejdziesz bliżej, zauważysz jednak starannie ułożone schody prowadzące na płaskie szczyty i równe narożniki. To właśnie te detale sprawiły, że kamienne konstrukcje stały się jedną z najbardziej dyskutowanych zagadek na Wyspach Kanaryjskich.
Przez dziesięciolecia mieszkańcy uważali je za zwykłe usypiska kamieni. Rolnicy oczyszczali pola z wulkanicznych głazów i układali je na stosach, więc nikt nie traktował ich jak zabytku. Część kamieni rozbierano i wykorzystywano jako surowiec budowlany. Sytuacja zmieniła się dopiero na początku lat 90. XX wieku.
Thor Heyerdahl i odkrycie piramid w Güímar
W 1990 roku Thor Heyerdahl przeczytał w lokalnej gazecie artykuł o „kanaryjskich piramidach”. Norweski podróżnik i badacz od lat szukał dowodów na to, że dawne cywilizacje kontaktowały się ze sobą przez ocean. Kamienne schodki w Güímar wydały mu się idealnym tropem. Przyjechał na Teneryfę, zaczął badać budowle i ostatecznie zamieszkał w Güímar na kolejne lata.
Badania Thora Heyerdahla skupiły się na tym, co odróżniało piramidy od przypadkowych stosów. Narożniki tworzyły bloki dopasowane do siebie, a podłoże pod konstrukcjami wyrównano przed budową. Uznał, że budowle mają charakter kultowy i mogą być związane z obserwacjami słońca. Jego entuzjazm sprawił, że o piramidach na Teneryfie zaczęto pisać na całym świecie.
Wyprawa Kon-Tiki - tratwą przez Pacyfik
Thor Heyerdahl urodził się w 1914 roku w norweskim Larviku, a na uniwersytecie studiował zoologię i geografię. Najbardziej znany pozostał dzięki wyprawie Kon-Tiki z 1947 roku. Razem z pięcioma towarzyszami zbudował tratwę z drzewa balsa na wzór tratw Inków i wypłynął z wybrzeża Peru w stronę Polinezji. Podróż trwała 101 dni i zakończyła się na rafie atolu Raroia, po przebyciu blisko 7000 kilometrów na tratwie.
Tratwa Kon-Tiki miała pokazać, że ludzie z Ameryki Południowej mogli dotrzeć na wyspy Oceanii na długo przed Europejczykami. Z rejsu powstała książka przetłumaczona na dziesiątki języków i film dokumentalny nagrodzony Oscarem. Oryginalną tratwę możesz dziś obejrzeć w Muzeum Kon-Tiki w Oslo.
CIEKAWOSTKA: Heyerdahl wyruszył w rejs przez Pacyfik, choć od dzieciństwa bał się wody i słabo pływał.
Ekspedycja Ra i kolejne wyprawy
Po Kon-Tiki przyszły kolejne podróże. W latach 1955-1956 Heyerdahl prowadził wykopaliska na Wyspie Wielkanocnej, które opisał w książce „Aku Aku”. Wyprawa na Wyspę Wielkanocną pozwoliła mu zbadać posągi moai i sprawdzić w praktyce, jak mieszkańcy wyspy mogli je ustawiać. W 1969 roku wypłynął z Maroka na łodzi z papirusu Ra, która rozpadła się przed celem. Rok później ekspedycja Ra II dotarła z Afryki na Barbados, co miało dowodzić, że starożytni Egipcjanie mogli przepłynąć Atlantyk.

Te wyprawy tłumaczą, dlaczego piramidy w Güímar tak bardzo zainteresowały badacza. Wyspy Kanaryjskie leżą na trasie wiatrów i prądów prowadzących z Afryki do Ameryki. Heyerdahl uważał, że archipelag mógł być przystankiem dla dawnych żeglarzy, a schodkowe budowle przypominają te z Meksyku, Peru czy Mezopotamii.
Teorie i wykopaliska - kto zbudował piramidy?
Hipoteza Heyerdahla była efektowna, ale archeolodzy podeszli do niej ostrożnie. W latach 1991-1998 badacze z Uniwersytetu La Laguna prowadzili na miejscu wykopaliska. W najniższych warstwach pod piramidami znaleźli fragmenty ceramiki z XIX wieku, zarówno miejscowej, jak i sprowadzanej z zewnątrz. To oznacza, że budowle nie mogą być starsze niż około 200 lat.

Pod jedną z piramid odkryto też naturalną jaskinię lawową z przedmiotami pozostawionymi przez Guanczów, czyli pierwszych mieszkańców archipelagu. Guanczowie to pierwsi osadnicy Teneryfy, których kultura zanikła po hiszpańskim podboju pod koniec XV wieku. Znaleziska z jaskini są więc znacznie starsze niż same piramidy i nie dowodzą, że to oni je zbudowali.
Dziś większość archeologów uważa, że piramidy w Güímar powstały w XIX wieku jako efekt oczyszczania pól. Był to czas uprawy kaktusów pod hodowlę koszenili, owadów dających czerwony barwnik, a rolnicy potrzebowali każdego kawałka ziemi. Według jednej z teorii właściciel posiadłości był masonem i nadał kamiennym tarasom symboliczny, uporządkowany kształt.
Wokół piramid narosło też wiele mniej naukowych teorii. Jedne łączą je z mityczną Atlantydą, inne z dyfuzjonizmem kulturowym, czyli przenikaniem się dawnych cywilizacji po obu stronach oceanu. Żadna z nich nie została potwierdzona. Właśnie ta niepewność sprawia, że wizyta w parku jest ciekawsza - możesz zobaczyć dowody i sam ocenić, która wersja brzmi najbardziej przekonująco.
Podwójny zachód słońca i astronomiczna orientacja
W 1991 roku astronomowie z Instytutu Astrofizyki Wysp Kanaryjskich zbadali ułożenie piramid. Okazało się, że główne ściany i schody wyznaczają kierunki przesilenia letniego i zimowego. Zachodnie schody kierują się ku wschodowi słońca w czasie przesilenia zimowego, a główna ściana wskazuje miejsce zachodu słońca w czasie przesilenia letniego.

Najbardziej spektakularny jest tzw. podwójny zachód słońca. W dniu przesilenia letniego słońce chowa się za szczytem gór, po chwili wyłania się zza zbocza i zachodzi po raz drugi. Zjawisko najlepiej obserwować z platformy największej piramidy. Jeśli będziesz na Teneryfie pod koniec czerwca, sprawdź, czy park organizuje wtedy wieczorne otwarcie.
Park etnograficzny Pirámides de Güímar - co zobaczyć?
Park etnograficzny wokół piramid otwarto dla zwiedzających w 1998 roku, po zakończeniu wykopalisk. Powstał z inicjatywy Thora Heyerdahla przy wsparciu jego przyjaciela, norweskiego armatora Freda Olsena. Teren ma około 65 000 m² i łączy stanowisko archeologiczne z ogrodami, muzeum i ścieżkami spacerowymi.

Muzeum i wystawy
Muzeum mieści się w odnowionym, XIX-wiecznym domu kanaryjskim Casa Chacona. Przy wejściu wita Cię posąg Kon-Tiki, boga słońca czczonego w dawnym Peru. W środku znajdziesz ekspozycję o piramidach z różnych części świata, o teorii, że migracje dawnych ludów odbywały się przez ocean, i o samym Heyerdahlu: jego życiu, książkach i wyprawach.
Park regularnie zmienia wystawy czasowe. Obecnie możesz zobaczyć m.in. ekspozycje „Polinezja”, „Podwójny zachód słońca”, „Kultury świata” i „Ocean plastiku”. Ta ostatnia przypomina, że Heyerdahl jako jeden z pierwszych zwracał uwagę na zanieczyszczenie mórz, które widział podczas swoich rejsów.
Replika łodzi Ra II
Największe wrażenie robi pełnowymiarowa replika łodzi Ra II, zbudowanej z pęczków papirusu. Stoi w pawilonie poświęconym wyprawom badacza, obok modeli tratw i łodzi z różnych epok. Gdy zobaczysz ją z bliska, trudno uwierzyć, że taka konstrukcja przepłynęła Atlantyk z załogą na pokładzie.

Ogród botaniczny i ścieżki tematyczne
Spora część parku to ogród botaniczny z roślinami endemicznymi, które rosną tylko na Wyspach Kanaryjskich, oraz gatunkami z innych kontynentów. Trasy prowadzą wśród kaktusów, palm i sukulentów, a tablice opowiadają o zastosowaniu roślin w medycynie, kuchni i dawnych obrzędach. Osobny zakątek to ogród roślin trujących, w którym poznasz gatunki groźne dla człowieka.
Park wyznacza kilka ścieżek tematycznych. Jedna skupia się na endemicznej przyrodzie archipelagu, inna na produktach, które przez stulecia eksportowano z wysp. Kolejne pokazują wulkaniczne pochodzenie Teneryfy i kulturę jej mieszkańców. Dzięki nim spacer między piramidami staje się małą lekcją historii wyspy.
Ile czasu na zwiedzanie i jak zaplanować wizytę?
Park jest otwarty codziennie od 10:00 do 18:00, z wyjątkiem 1 stycznia i 25 grudnia. Na podstawowe zwiedzanie piramid i muzeum zarezerwuj co najmniej godzinę. Jeśli chcesz obejść ogrody i wszystkie wystawy, potrzebujesz około 2-3 godzin. Do wyboru jest audioprzewodnik w kilku językach oraz zwiedzanie z przewodnikiem.
Na terenie parku działa kawiarnia z widokiem na piramidy i sklep z pamiątkami, książkami i lokalnym rękodziełem. Dla najmłodszych przygotowano plac zabaw i warsztaty rodzinne. Park wpuszcza też zwierzęta, więc możesz przyjść z psem. Zabierz nakrycie głowy i wodę, bo większość tras prowadzi po odsłoniętym terenie.
Najlepiej przyjechać rano, zanim zrobi się gorąco i zanim dotrą grupy z wycieczek. Dolina Güímar leży na słonecznej, wschodniej stronie wyspy, a temperatura w lecie często przekracza 30°C. Zimą jest przyjemnie ciepło, więc park możesz odwiedzić o każdej porze roku. Więcej o klimacie przeczytasz w artykule o pogodzie na Teneryfie.
Jak dojechać do piramid w Güímar?
Güímar leży około 25 km na południe od Santa Cruz de Tenerife, przy autostradzie TF-1. Najwygodniej dojechać samochodem: ze stolicy jedziesz około pół godziny, z lotniska Tenerife Sur około 40 minut, a z kurortów na południu wyspy niecałą godzinę. Wynajem samochodu pozwoli Ci połączyć piramidy z innymi miejscami na wschodnim wybrzeżu.
Do Güímar dojedziesz też autobusem TITSA z Santa Cruz. Z przystanku w centrum miasteczka do parku jest kilkanaście minut spacerem. Ta opcja wymaga więcej czasu, ale sprawdzi się, jeśli nocujesz w stolicy albo w San Cristóbal de La Laguna.
Co jeszcze zobaczyć w okolicy Güímar?
Piramidy łatwo połączyć z innymi atrakcjami wschodniej Teneryfy. Kilkanaście minut na północ leży Candelaria z bazyliką Matki Bożej, patronki Wysp Kanaryjskich, i posągami dziewięciu menceyów, czyli królów Guanczów, na nadmorskim placu. Na wybrzeżu poniżej Güímar znajdziesz rybacką wioskę Puertito de Güímar z małą plażą i restauracjami serwującymi świeże ryby.

Miłośnicy przyrody powinni zajrzeć do rezerwatu Malpaís de Güímar, gdzie szlak prowadzi przez pole zastygłej lawy do krateru Montaña Grande. Z punktu widokowego Mirador de Don Martín zobaczysz całą dolinę i ocean. Stąd blisko też do stolicy z ogrodem Palmetum oraz do zielonych gór Anaga na północnym wschodzie. Na północy wyspy czeka kolorowe Puerto de la Cruz, a w głębi lądu Park Narodowy Teide.
Jeśli zostajesz na wyspie dłużej, na zachodzie odkryjesz kolonialne Garachico, miasto smoczego drzewa Icod de los Vinos, spokojne Buenavista del Norte i dziki Wąwóz Masca. Po dniu pełnym zwiedzania odpoczniesz na jednej z plaż Teneryfy, od czarnych piasków północy po złote Las Teresitas. Wszystkie te miejsca opisuję też w darmowym e-booku o Teneryfie.
Informacje praktyczne
- Bilety wstępu do Piramid w Güímar najlepiej kupić z wyprzedzeniem. Unikniesz wówczas stania w długiej kolejce oraz ominie Cię ryzyko, że wszystkie bilety zostały wyprzedane.
- Adres: Calle Chacona s/n, 38500 Güímar, Teneryfa
- Kup bilety na GetYourGuide
Hotele blisko Piramid w Güímar
Nocleg w dolinie Güímar to dobry wybór, jeśli chcesz zwiedzać mniej turystyczną, wschodnią część Teneryfy. Do piramid masz stąd kilka minut, a do stolicy i lotnisk niedaleko. Więcej propozycji znajdziesz w artykule o noclegach na Teneryfie.
💰 Hotel Rural Finca Salamanca
Wiejski hotel w dawnym dworze w dolinie Güímar, kilka minut jazdy od parku z piramidami. Kamienne ściany, drewniane meble i ceramiczne płytki tworzą klimat tradycyjnej kanaryjskiej posiadłości. Do dyspozycji masz odkryty basen, ogród botaniczny na terenie posiadłości i nagradzaną restaurację z lokalnymi winami. To dobre miejsce dla osób, które chcą odpocząć w ciszy, z dala od kurortów.
🏨 Hotel Rural La Raya 1866
Kameralny hotel w zabytkowym domu z XIX wieku, położony w samym Güímar, niedaleko piramid. Oferuje sezonowy basen, ogród z tarasem, restaurację i bezpłatny parking. Dzieci mają do dyspozycji plac zabaw, więc hotel sprawdzi się podczas rodzinnego wyjazdu. To wygodna baza do zwiedzania wschodniego wybrzeża, Candelarii i stolicy wyspy.
💎 Iberostar Heritage Grand Mencey
Elegancki hotel w kolonialnym budynku w Santa Cruz de Tenerife, około pół godziny jazdy od Güímar. Znajdziesz tu spa, basen w tropikalnym ogrodzie i restaurację z kuchnią kanaryjską. Hotel leży w spokojnej dzielnicy, tuż przy parku García Sanabria i niedaleko centrum stolicy. To propozycja dla osób, które szukają klasycznego luksusu i chcą łączyć zwiedzanie z wygodą.
Najczęstsze pytania o piramidy w Güímar
Kto zbudował piramidy w Güímar?
Według większości archeologów piramidy zbudowali w XIX wieku miejscowi rolnicy, którzy oczyszczali pola z kamieni. Potwierdzają to fragmenty XIX-wiecznej ceramiki znalezione pod budowlami. Thor Heyerdahl uważał je za starożytne budowle kultowe, ale tej teorii nie udało się udowodnić.
Czy warto odwiedzić piramidy w Güímar?
Tak, zwłaszcza jeśli interesuje Cię historia, archeologia albo podróże Heyerdahla. Same piramidy nie są tak monumentalne jak te w Egipcie czy Meksyku. Park łączy je jednak z muzeum, repliką łodzi Ra II i ogrodem botanicznym, więc wizyta wypełnia przyjemnie pół dnia.
Ile czasu potrzeba na zwiedzanie parku?
Na szybkie obejrzenie piramid i muzeum wystarczy około godziny. Jeśli chcesz przejść ścieżki ogrodowe, obejrzeć wystawy i odpocząć w kawiarni, zaplanuj 2-3 godziny. Z audioprzewodnikiem zwiedzanie trwa zwykle dłużej.
Jak dojechać do piramid w Güímar bez samochodu?
Możesz dojechać autobusem TITSA z Santa Cruz de Tenerife do centrum Güímar. Z przystanku do wejścia do parku idzie się kilkanaście minut. Inną opcją jest zorganizowana wycieczka albo taksówka z pobliskich miejscowości.
Kiedy można zobaczyć podwójny zachód słońca?
Podwójny zachód słońca widać w okolicach przesilenia letniego, pod koniec czerwca. Słońce znika wtedy za górami, pojawia się ponownie i zachodzi po raz drugi. Najlepszy widok jest z platformy największej piramidy.
Czy park nadaje się na wycieczkę z dziećmi?
Tak, park jest przyjazny rodzinom. Dzieci mogą skorzystać z placu zabaw i warsztatów rodzinnych, a trasy między piramidami są łatwe do przejścia. Pamiętaj o czapkach i wodzie, bo w słoneczne dni na otwartym terenie bywa bardzo gorąco.
Odkryj Wyspy Kanaryjskie
W archipelagu Wysp Kanaryjskich znajduje się osiem głównych wysp. Odkryj wszystkie atrakcje turystyczne, sprawdź co warto zwiedzić i wybierz się na odkrywanie Kanarów na własną rękę lub z przewodnikiem:
Poznaj wszystkie archipelagi Hiszpanii: Wyspy Kanaryjskie, Baleary, Wyspy Cies.
Zobacz także: Kuchnia Fuerteventury, El Silbo Gomero, Fiesta los Indianos, Karnawał na Teneryfie, Pogoda na Kanarach, Pogoda na Teneryfie, Pogoda na Fuerteventurze, Pogoda na Gran Canarii, Pogoda na Lanzarote, Pamiątki z Lanzarote.
PROMOCJETańsze hotele i bilety na ten wyjazdZobacz →



