Belén, czyli Szopka Bożonarodzeniowa jest niezwykle ważnym elementem hiszpańskich Świąt.

Dla Hiszpanów jest równie istotna, jak dla Polaków choinka i prawdopodobnie nie ma domu, w którym by nie stała. Belén można również znaleźć w każdym z większych miast – są wystawione na placach lub w innych miejscach publicznych. A jaka jest historia szopki?

Początki szopki bożonarodzeniowej

Zalążki szopki na świecie można datować na rok 330. Wtedy też cesarzowa Helena poleciła zbudować marmurowy żłóbek upamiętniający narodziny Jezusa w grocie w Betlejem. Na pomysł inscenizacji narodzin wpadł zaś święty Hieronim – grota została przebudowana na stajenkę, do której wstawiono również figury pasterzy i Świętej Rodziny. Wkrótce, dzięki pielgrzymom, zwyczaj rozprzestrzenił się i dotarł aż do Rzymu.

Święty Franciszek i szopka w Greccio

Olbrzymi wpływ na kształt szopki miał święty Franciszek z Asyżu (to właśnie on uznawany jest za jej twórcę). Z jego polecenia stworzono inscenizację narodzin w Betlejem, a miejscem wydarzeń stała się pustelnia Greccio. Z okolicznych miejscowości przybyli ludzie oraz bracia zakonni ze świecami i pochodniami. Przyprowadzono także osły i woły, a samą grotę wyłożono sianem. Mieszkańcy wcielili się w role Świętej Rodziny, Franciszek zaś odprawił mszę. Wydarzenia z 24 grudnia 1223 roku są uznawane za początek szopki bożonarodzeniowej na świecie. Od tamtej pory została ona szybko spopularyzowana przez zakony Franciszkanów i Dominikanów, a zwyczaj jej ustawiania prędko rozprzestrzenił się na całą Europę.

Pierwsze szopki w Hiszpanii

Jak szopka bożonarodzeniowa zawitała do Hiszpanii i skąd wzięła się jej olbrzymia popularność? Jej narodzin w tym kraju można upatrywać już XVIII wieku, kiedy to król Carlos III przywiózł zwyczaj ustawiania szopek z Włoch. Szopkę po raz pierwszy wystawiono na widok publiczny w mieście San Cristobal de La Laguna na Teneryfie. Dziś belén jest nieodłącznym symbolem Bożego Narodzenia w hiszpańskich domach. Zgodnie z tradycją, Hiszpanie co roku kupują nową figurę i chociaż ich ceny bywają naprawdę wysokie, uwielbiają to robić!

Belén dziś

Wygląd nowoczesnej szopki bożonarodzeniowej bardzo odbiega od swojego pierwowzoru. Hiszpanie z pewnością nie boją się szokowania i kontrowersji. Przykładem może być madrycka szopka z 2015 roku, gdzie zamiast Dzieciątka Jezus, wystawiono figurkę przedstawiającą ciało martwego syryjskiego chłopca.

W Katalonii natomiast, świąteczna szopka nie może obyć się bez jednej figurki – el caganer. Cóż to takiego? Symbol szczęścia i pomyślności w Nowym Roku, pierwotnie przedstawiał katalońskiego chłopa w trakcie… defekacji. Z czasem, figurki te „ewoluowały” – teraz w rolę caganera wcielają się postacie z show biznesu, gwiazdy futbolu i najwięksi światowi politycy. W mieście Buitrago od 1988 r. wystawiana jest natomiast „żywa szopka”. W inscenizacji narodzin Chrystusa udział bierze już 200 osób i jest to jedno z najważniejszych wydarzeń tego typu w Hiszpanii.

Paulina Roszkowska

Paulina Roszkowska

Miłośniczka Teneryfy i Sal­va­dora Dalí. Chciałaby odwiedzić wszystkie Wyspy Kanaryjskie. Uważa, że żadna chwila spędzona na gotowaniu nie jest zmarnowana - zwłaszcza jeśli mowa o kuchni hiszpańskiej lub meksykańskiej.
Paulina Roszkowska

Latest posts by Paulina Roszkowska (see all)

PODZIEL SIĘ