Gazpacho - Przepis na oryginalny hiszpański chłodnik pomidorowy

W lipcowe popołudnie w Sewilli termometr pokazuje 40°C, a w każdym barze na stole ląduje ta sama szklanka: czerwona, zimna i pachnąca czosnkiem.

Gazpacho to hiszpański chłodnik pomidorowy z Andaluzji, który najlepiej smakuje w upalne dni. Przygotujesz go w pół godziny, bez gotowania, a do jego zrobienia wystarczą dojrzałe warzywa, chleb, oliwa i blender. W Polsce rzadko trafia się na dobre gazpacho. Często podaje się je jak zimną zupę pomidorową, a to zupełnie inne danie. W tym artykule znajdziesz mój sprawdzony przepis na gazpacho, wskazówki, jak dobrać składniki, i kilka ciekawostek o tym, jak jedzą je Hiszpanie.

Co to jest gazpacho?

Gazpacho to zimna zupa z surowych warzyw: pomidorów, ogórków, papryki, cebuli i czosnku. Zmiksowane warzywa łączy się z namoczonym chlebem, oliwą z oliwek i octem winnym, dzięki czemu chłodnik ma kremową, ale lekką konsystencję. Danie pochodzi z Andaluzji, czyli najgorętszego regionu Hiszpanii, i od dawna pomaga mieszkańcom przetrwać lato.

Pierwotnie gazpacho było prostą potrawą pasterzy i robotników rolnych, przygotowywaną z czerstwego chleba, oliwy, octu, czosnku i wody. Pomidory i papryka trafiły do niego dopiero po tym, jak przywieziono je z Ameryki. Dziś gazpacho andaluzyjskie znają w całej Hiszpanii, a każdy dom ma swoją wersję przepisu.

Gazpacho - składniki (4 porcje)

• 15 dojrzałych pomidorów
• 4 duże ogórki
• 2 czerwone papryki
• 150 g cebuli (może być też czerwona)
• 200 g orzeszków pinii
• 4 ząbki czosnku
• oliwa z oliwek
• ocet sherry (możesz go zastąpić octem winnym)
• 4 kromki białego chleba
• sól i pieprz do smaku
• opcjonalnie: 100 ml śmietanki i szczypta kuminu

Orzeszki pinii nie należą do klasycznej wersji, ale nadają chłodnikowi delikatny, orzechowy smak i jeszcze bardziej kremową konsystencję. Jeśli zależy ci na oryginalnym przepisie, takim jak w andaluzyjskich domach, po prostu je pomiń.

Jak zrobić gazpacho krok po kroku?

1. Usuń gniazda z papryk, a miąższ pokrój na kilka kawałków.
2. Obierz ogórki, przekrój je wzdłuż i usuń łyżeczką gniazda. Pokrój je na kawałki, posyp solą i odstaw na kilkanaście minut, żeby puściły wodę. Następnie opłucz je i osusz.
3. Obierz pomidory ze skórki. Najłatwiej zrobisz to, gdy wcześniej sparzysz je wrzątkiem. Usuń gniazda i pokrój pomidory na kawałki. Cebulę pokrój w kostkę.
4. Upraż orzeszki pinii na suchej patelni przez kilka minut, aż się zarumienią.
5. Z kromek chleba usuń skórkę i namocz je w wodzie, aż zmiękną.
6. Do blendera wrzuć paprykę, ogórki, pomidory, cebulę, czosnek, orzeszki i opcjonalnie kumin. Garść każdego warzywa zostaw do dekoracji. Zmiksuj całość na gładką masę, a jeśli wyjdzie zbyt gęsta, dolej trochę zimnej wody.
7. Dodaj odciśnięty chleb i zmiksuj jeszcze raz.
8. Na koniec wlej oliwę i odrobinę octu sherry, dopraw solą i pieprzem i krótko zmiksuj. Jeśli lubisz łagodniejszy smak, dodaj śmietankę.
9. Wstaw chłodnik do lodówki na co najmniej 2 godziny. Gazpacho musi być dobrze schłodzone, wtedy najlepiej gasi pragnienie.

Podawaj gazpacho w miseczkach albo w szklankach, udekorowane drobno pokrojonymi warzywami, grzankami i kilkoma kroplami oliwy.

Wskazówki - jak przygotować najlepsze gazpacho?

Najważniejsze są dojrzałe, aromatyczne pomidory. Latem wybieraj pomidory gruntowe, najlepiej malinowe albo z odmian mięsistych. Zimą zrobisz gazpacho także z pomidorów z puszki, ale smak będzie mniej świeży. Jeśli dodajesz kumin, uważaj, żeby nie przesadzić. Za duża ilość zdominuje wszystkie inne smaki.

Lubisz ostrzejsze dania? Dodaj do chłodnika odrobinę drobno posiekanej papryczki chili albo jeszcze jeden ząbek czosnku. Gazpacho możesz przechowywać w lodówce do 2-3 dni w zamkniętym słoiku. Następnego dnia często smakuje nawet lepiej, bo smaki zdążą się połączyć.

Gazpacho i salmorejo - czym się różnią?

Bliskim krewnym gazpacho jest salmorejo z Kordoby. Również podaje się je na zimno, ale jest znacznie gęstsze, bo ma więcej chleba. Salmorejo przygotowuje się głównie z pomidorów, chleba, czosnku i oliwy, bez ogórka i papryki. Na wierzch Hiszpanie kładą pokrojone jajko na twardo i kawałki szynki serrano. Gazpacho jest lżejsze i często pije się je ze szklanki, a salmorejo je się łyżką jak krem.

Jak jedzą gazpacho Hiszpanie?

Hiszpański chłodnik pomidorowy jest latem w menu większości barów i restauracji, zwłaszcza na południu kraju. Hiszpanie podają go jako przystawkę przed daniem głównym, ale traktują go też jak orzeźwiający napój albo szybki lunch do pracy. W supermarketach znajdziesz gotowe gazpacho w kartonach, sprzedawane obok soków. Wiele rodzin ma jednak w lodówce własny dzbanek, przygotowany według domowego przepisu.

Gazpacho świetnie pasuje do innych hiszpańskich klasyków. Jeśli planujesz hiszpańską kolację, przygotuj do niego tortillę de patatas albo paellę z warzywami. O tym, jak Hiszpanie jedzą w barach, przeczytasz w artykule o historii tapas.

Podany przepis jest inspirowany przepisem z książki „Kuchnia hiszpańska: Tradycyjna i nowoczesna kuchnia hiszpańska”. To przydatna pozycja dla wszystkich, którzy chcą gotować dania z Hiszpanii w domu.