Dwanaście uderzeń zegara, dwanaście winogron i około pół minuty, żeby przełknąć je wszystkie. Brzmi niewinnie, dopóki nie spróbujesz tego sam.
Sylwester w Hiszpanii na pierwszy rzut oka przypomina nasz. Jest uroczysta kolacja, toast o północy i zabawa do rana. Diabeł tkwi jednak w szczegółach. Hiszpanie witają Nowy Rok z ustami pełnymi winogron, w czerwonej bieliźnie i ze złotym pierścionkiem w kieliszku. W tym artykule dowiesz się, skąd wzięły się te zwyczaje, jak poprawnie zjeść 12 winogron i gdzie najlepiej przywitać rok 2027, jeśli planujesz wyjazd.
💰 Hostal Madrid - Niedrogi hostal między Puerta del Sol a Plaza Mayor, z recepcją czynną całą dobę.
🏨 Hotel Moderno Puerta del Sol - Rodzinnie prowadzony hotel praktycznie na samym placu.
💎 Four Seasons Hotel Madrid - Luksusowy hotel ze spa, około 2 minut od Puerta del Sol.
Nochevieja, czyli jak wygląda hiszpański Sylwester?
Hiszpanie nazywają ostatnią noc roku Nochevieja (tłum. Stara Noc). Wieczór zaczyna się zwykle w domu, przy rodzinnym stole. Kolacja rusza późnym wieczorem i często trwa aż do północy. Na stole królują owoce morza, pieczona jagnięcina, a na deser turrón, czyli nugat z migdałów i miodu.
Kilka minut przed północą wszyscy zasiadają przed telewizorem. Cała Hiszpania śledzi transmisję z placu Puerta del Sol w Madrycie, gdzie zegar na wieży Real Casa de Correos (tłum. Królewski Dom Poczty) wybija dwanaście uderzeń. Po ostatnim z nich przychodzi czas na toast cavą, uściski i życzenia.
Dla młodszych noc dopiero się zaczyna. Po północy ruszają imprezy w barach i klubach, a także cotillón, czyli zabawy, na których rozdaje się czapeczki, serpentyny i inne gadżety. Kluby zapełniają się zwykle dopiero po pierwszej w nocy. Nad ranem wiele osób zagląda do kawiarni na churros z gorącą czekoladą, które stawiają na nogi po nieprzespanej nocy.
12 winogron szczęścia, czyli najważniejsza tradycja sylwestrowa
Jedzenie winogron w sylwestra to zwyczaj, bez którego trudno wyobrazić sobie hiszpańską północ. Hiszpanie nazywają je las uvas de la suerte (tłum. winogrona szczęścia). Zasada jest prosta: przy każdym z dwunastu uderzeń zegara zjadasz jedno winogrono. Każde z nich symbolizuje jeden miesiąc nadchodzącego roku. Jeśli zdążysz zjeść wszystkie, czeka Cię dwanaście miesięcy szczęścia i pomyślności. Jeśli nie, pozostaje Ci liczyć na łut szczęścia.
Skąd się wziął zwyczaj jedzenia winogron w sylwestra?
Tradycja nie jest tak stara, jak mogłoby się wydawać. Pierwsza wersja jej powstania prowadzi do Madrytu lat 80. XIX wieku. Zamożne rodziny jadły wtedy w sylwestra winogrona i popijały je szampanem, naśladując francuskie zwyczaje. Mieszkańcy uboższych dzielnic postanowili z nich zakpić. Przyszli na Puerta del Sol i zaczęli jeść winogrona w rytm uderzeń zegara.
Druga wersja jest bardziej przyziemna. W 1909 roku plantatorzy z okolic Alicante zebrali rekordowe plony i musieli jakoś sprzedać nadwyżkę. Wpadli na pomysł, by reklamować owoce jako „winogrona szczęścia” na sylwestrową noc. Pomysł chwycił, a zwyczaj szybko rozlał się po całym kraju. Do dziś około 80% sylwestrowych winogron pochodzi z doliny Vinalopó w prowincji Alicante.
Jak i kiedy jeść 12 winogron?
Najwięcej emocji budzi samo odliczanie, w którym ważna jest każda sekunda. Tuż przed północą kula na szczycie wieży zegarowej zjeżdża w dół, a potem rozlegają się cztery krótsze dźwięki, czyli cuartos. Nie zaczynaj jeść winogron przy cuartos! To najczęstszy błąd turystów. Pierwsze winogrono połykasz dopiero przy pierwszym z dwunastu właściwych uderzeń, czyli campanadas.
Między uderzeniami są tylko kilkusekundowe przerwy, więc na całą dwunastkę masz około pół minuty. Wybieraj małe owoce bez pestek, a najlepiej wcześniej obierz je ze skórki. W hiszpańskich supermarketach kupisz też gotowe puszeczki z dwunastoma obranymi winogronami bez pestek. Uważaj na dzieci, bo winogrona łatwo utykają w gardle. Maluchom lepiej je przekroić.
Jakie winogrona na Sylwestra?
Tradycyjnie są to białe winogrona odmiany Aledo z doliny Vinalopó. Latem rolnicy zakładają na kiście papierowe torebki, w których owoce powoli dojrzewają aż do zimy. Dzięki temu mają cienką skórkę i delikatny smak. Kolor nie ma jednak znaczenia dla tradycji. W Polsce sprawdzą się dowolne małe winogrona bez pestek, które łatwo przełkniesz.
12 winogron pod stołem - na czym polega ten zwyczaj?
W ostatnich latach w mediach społecznościowych furorę robi nowa wersja tradycji, czyli 12 winogron pod stołem. Osoby, które chcą znaleźć miłość w nowym roku, wchodzą o północy pod stół i tam zjadają swoje winogrona przy kolejnych uderzeniach zegara. Według tej wiary w nadchodzącym roku spotkają kogoś dla siebie.
Pochodzenie tego zwyczaju nie jest jasne. Spotkasz go zarówno w Ameryce Łacińskiej, jak i wśród młodych Hiszpanów, a dzięki TikTokowi i Instagramowi trafił także do Polski. To jednak raczej zabawa niż powszechna tradycja. Większość Hiszpanów je winogrona przy stole albo na placu, z kieliszkiem cavy w drugiej ręce. Jeśli chcesz spróbować, trzymaj się tych samych zasad co przy stole. Schowaj się pod nim chwilę przed północą i zacznij jeść przy pierwszym uderzeniu zegara.
Przesądy noworoczne w Hiszpanii
Winogrona to nie jedyny sposób na zapewnienie sobie dobrobytu w nowym roku. Hiszpanie mają w zanadrzu kilka innych przesądów, które łatwo przeniesiesz na polski grunt.
Czerwona bielizna
W sylwestrową noc pod ubraniem obowiązkowo nosi się coś czerwonego. Najczęściej jest to bielizna, która ma przyciągnąć szczęście, a zwłaszcza miłość. Zgodnie z tradycją bielizna powinna być prezentem, a nie czymś kupionym dla siebie. Nie zdziw się, jeśli w grudniu zobaczysz w hiszpańskich sklepach całe półki czerwonej bielizny.
Złoto w kieliszku cavy
Przed toastem wrzuć do kieliszka coś złotego, na przykład pierścionek albo kolczyk. Kieliszek należy wypić do dna i dopiero wtedy wyjąć biżuterię. Ten przesąd ma zapewnić bogactwo i pieniądze w nadchodzącym roku. Do toastu Hiszpanie wybierają zwykle cavę, czyli wino musujące, o którym więcej przeczytasz w artykule o hiszpańskich trunkach.
Prawą nogą w Nowy Rok
Hiszpanie mówią entrar con buen pie (tłum. wejść dobrą nogą). Tuż po ostatnim uderzeniu zegara zrób krok prawą nogą do przodu. Ma to zagwarantować, że cały rok potoczy się pomyślnie.
Życzenia zapisane na kartce
Niektórzy przed północą zapisują na kartce trzy życzenia. W chwili, gdy zaczyna się nowy rok, przydeptują kartkę prawą stopą, a potem ją palą. Spalona kartka ma pomóc w spełnieniu marzeń.
Walizka i soczewica, czyli zwyczaje z Ameryki Łacińskiej
Hiszpanom często przypisuje się też spacer z walizką i soczewicę. To jednak zwyczaje typowe przede wszystkim dla Ameryki Łacińskiej, zwłaszcza Kolumbii. Kto marzy o podróżach, o północy obchodzi z walizką dom albo okolicę. Garść suchej soczewicy w kieszeni lub portfelu ma z kolei przyciągnąć pieniądze, a talerz soczewicy na sylwestrowej kolacji to zwyczaj znany także we Włoszech. W Hiszpanii nie są one tak powszechne jak winogrona.
Gdzie spędzić Sylwestra w Hiszpanii?
Jeśli chcesz przeżyć hiszpańską noc sylwestrową na miejscu, masz do wyboru kilka miast z dużymi, bezpłatnymi imprezami plenerowymi. Każde z nich ma trochę inny klimat.
Madryt i plac Puerta del Sol
Puerta del Sol w Madrycie to najsłynniejszy sylwestrowy adres w kraju. Jedzenie winogron pod zegarem, który ogląda cała Hiszpania, zapamiętasz na długo. Do wyjścia na plac należy się jednak dobrze przygotować. Plac mieści około 15 tysięcy osób, a policja wpuszcza ludzi przez punkty kontrolne. Około 21:00 plac jest opróżniany i sprawdzany, a potem ponownie otwierany aż do wyczerpania miejsc. Przyjdź z kilkugodzinnym zapasem i nie zabieraj szklanych butelek ani petard, bo zostaną zatrzymane przy wejściu. Stacja metra Sol jest tej nocy zamknięta dla wchodzących i wychodzących już od godziny 18:00.
Jeśli przeraża Cię tłum, przyjdź dzień wcześniej. 30 grudnia na placu odbywają się preúvas, czyli próba generalna. O północy zegar wybija dwanaście uderzeń na próbę, a tysiące osób świętują Sylwestra z jednodniowym wyprzedzeniem.
Madryt w okresie świątecznym jest pełen turystów, więc zarezerwuj nocleg z dużym wyprzedzeniem. Hotele w promieniu kilkuset metrów od placu znikają najszybciej. Przed wyjazdem pobierz też nasz darmowy e-book o Madrycie.
Zobacz dostępne noclegi w Madrycie
Barcelona i pokaz na Montjuïc
W Barcelonie sylwestrowe odliczanie odbywa się na alei Avinguda de la Reina Maria Cristina, między Plaça d’Espanya a fontanną Font Màgica (tłum. Magiczna Fontanna) u stóp wzgórza Montjuïc. Zamiast zegara główną rolę grają tu woda, światła, muzyka i fajerwerki, które rozświetlają niebo zaraz po północy. Wstęp jest bezpłatny, ale liczba miejsc jest ograniczona, więc warto przyjść wcześniej. Po pokazie wiele osób przenosi się do barów w pobliskiej dzielnicy Poble Sec. Metro kursuje w sylwestrową noc bez przerwy.
Wyspy Kanaryjskie, czyli Sylwester w cieple
Jeśli zamiast szalika wolisz klapki, wybierz Wyspy Kanaryjskie. Grudniowe dni są tu łagodne, a w ciągu dnia temperatura często dochodzi do 20°C. Ciekawostka: archipelag leży w innej strefie czasowej niż kontynentalna część kraju, więc Nowy Rok przychodzi tu o godzinę później. Możesz najpierw obejrzeć w telewizji odliczanie z Madrytu, a godzinę później zjeść winogrona drugi raz. Więcej o klimacie przeczytasz w artykule o pogodzie na Wyspach Kanaryjskich.
Na Teneryfie największa zabawa odbywa się w Santa Cruz de Tenerife, gdzie o północy niebo rozświetlają fajerwerki. Na Gran Canarii wiele osób świętuje w Las Palmas, przy miejskiej plaży Las Canteras.
Inne miasta na sylwestrową noc
Plenerowe odliczanie znajdziesz też między innymi w Kordobie na Plaza de las Tendillas, w Palma de Mallorca na Plaça de Cort i w Santiago de Compostela na Praza do Obradoiro. Ciekawym przypadkiem jest Salamanka. W połowie grudnia, zanim studenci rozjadą się na święta, na tamtejszym Plaza Mayor odbywa się Nochevieja Universitaria (tłum. Studencki Sylwester). Tysiące młodych ludzi odliczają północ pod zegarem, a winogrona zastępują żelki.
Co dalej po Sylwestrze?
1 stycznia to w Hiszpanii dzień wolny, a miasta budzą się późno. Świąteczny sezon trwa jednak dalej. Najważniejszy dzień dla dzieci przypada dopiero 6 stycznia, gdy prezenty przynoszą Trzej Królowie. Więcej przeczytasz w artykule o Święcie Trzech Króli w Hiszpanii. O całym okresie świątecznym, od loterii El Gordo po jarmarki, dowiesz się więcej z tekstu o Bożym Narodzeniu w Hiszpanii.
Hotele w Madrycie przy Puerta del Sol
Nocleg tuż przy placu oznacza, że po północy wrócisz do pokoju pieszo, bez szukania taksówki w tłumie. Oto trzy propozycje na różne budżety.
💰 Hostal Madrid
Niedrogi hostal przy ulicy Esparteros, między placami Puerta del Sol i Plaza Mayor. Na sylwestrowe odliczanie dojdziesz w kilka minut, a recepcja działa całą dobę, co tej nocy bardzo się przydaje. Pokoje są proste, ale zadbane, z drewnianymi podłogami i meblami z kutego żelaza. To dobry wybór, jeśli chcesz spać w samym centrum i nie przepłacać.
🏨 Hotel Moderno Puerta del Sol
Rodzinnie prowadzony hotel przy Calle del Arenal, praktycznie na samym placu. Rano czeka bufet śniadaniowy z domowymi ciastami i sałatkami owocowymi. Pokoje od strony ulicy Tetuán są cichsze, co w sylwestrową noc ma znaczenie. Idealny, jeśli chcesz być w samym środku wydarzeń i mieć hotel kilka kroków od zegara.
💎 Four Seasons Hotel Madrid
Luksusowy hotel przy Calle de Sevilla, około 2 minut spacerem od Puerta del Sol. Zajmuje siedem odrestaurowanych zabytkowych budynków kompleksu Centro Canalejas. Na miejscu jest spa z krytym basenem i restauracja na dachu z widokiem na miasto. To propozycja dla tych, którzy chcą przywitać Nowy Rok w eleganckim otoczeniu.
Najczęstsze pytania o Sylwestra w Hiszpanii
Dlaczego Hiszpanie jedzą 12 winogron w Sylwestra?
Każde winogrono to szczęście w jednym z dwunastu miesięcy nowego roku. Winogrona zjada się o północy, po jednym przy każdym uderzeniu zegara. Tradycja upowszechniła się na początku XX wieku i dziś zna ją każdy Hiszpan.
Gdzie spędzić Sylwestra w Hiszpanii?
Najsłynniejsze odliczanie odbywa się na Puerta del Sol w Madrycie, transmitowane w telewizji na cały kraj. W Barcelonie główna zabawa z fajerwerkami odbywa się przy Magicznej Fontannie na Montjuïc. Jeśli wolisz ciepło, wybierz Wyspy Kanaryjskie.
Co to jest Nochevieja?
Nochevieja, czyli dosłownie stara noc, to hiszpańska nazwa Sylwestra. Wieczór zaczyna się zwykle od uroczystej kolacji w rodzinnym gronie. Po północy i zjedzeniu winogron młodsi wychodzą na imprezy, które trwają do rana.
O której Hiszpanie jedzą kolację sylwestrową?
Kolacja sylwestrowa zaczyna się w Hiszpanii późno, zwykle około 21-22. Na stołach pojawiają się owoce morza, pieczone mięsa i słodycze turrón. Jeśli chcesz zjeść w restauracji, zarezerwuj stolik z dużym wyprzedzeniem.
Czy 1 stycznia w Hiszpanii sklepy są otwarte?
Nie, Nowy Rok to święto państwowe i większość sklepów jest zamknięta. Otwarte są zwykle bary, restauracje i sklepy w strefach turystycznych. Zakupy zrób więc dzień wcześniej, pamiętając, że 31 grudnia sklepy zamykają się wcześniej.
Czy w Hiszpanii nosi się czerwoną bieliznę w Sylwestra?
Tak, według tradycji czerwona bielizna założona w Sylwestra ma przynieść szczęście w nowym roku. Najlepiej, jeśli dostaniesz ją w prezencie. To jeden z wielu noworocznych przesądów, które Hiszpanie traktują z przymrużeniem oka.
Odkryj region Walencji
Każdy region Hiszpanii dzieli się na prowincje. Ich nazwy często pokrywają się z nazwami głównych miast wchodzących w ich skład. Wspólnota autonomiczna Walencji składa się z trzech prowincji.
Zobacz także: Wybrzeże Costa Blanca, Fiesta Els Enfarinats, Wyspa Tabarca, Fallas de Valencia, Hogueras de Alicante, Pogoda w Alicante, Pogoda w Walencji.
