Hiszpańska oliwa z oliwek w Polsce - Jak czytać etykietę, które odmiany znać i jaką butelkę kupić

Data:

Darmowe Przewodniki po Hiszpanii

Zielona, trawiasta i lekko pieprzna w gardle albo łagodna jak masło z migdałami. Hiszpańska oliwa ma tyle smaków, ile regionów, a dobrą butelkę łatwo kupić także w Polsce, jeśli wiesz, na co patrzeć.

Hiszpańska oliwa z oliwek stoi dziś na półkach prawie każdego polskiego supermarketu, ale między butelkami za kilkanaście złotych a oliwą z małej tłoczni w Andaluzji jest ogromna różnica. W tym artykule wyjaśniam, czym różnią się rodzaje oliwy, jakie odmiany oliwek dominują w Hiszpanii, co oznaczają skróty DOP na etykiecie i jak przechowywać oliwę, żeby nie straciła smaku. Na końcu znajdziesz konkretne hiszpańskie oliwy i akcesoria, które kupisz w Polsce. Jeśli lubisz kuchnię z Półwyspu Iberyjskiego, zajrzyj też do artykułu o serze manchego i innych hiszpańskich serach, bo dobra oliwa i dojrzały ser to para idealna.

Dlaczego Hiszpania to potęga oliwy?

Hiszpania jest największym producentem oliwy na świecie. Z jej gajów pochodzi mniej więcej połowa światowej produkcji, a część z tego trafia potem do butelek z włoskimi etykietami. Najwięcej drzew rośnie w Andaluzji, a jej sercem jest prowincja Jaén, gdzie drzewa oliwne ciągną się aż po horyzont, kilometr za kilometrem. Hiszpanie mówią o niej „morze oliwek” i nie ma w tym przesady.

Gaje oliwne w prowincji Jaén, skąd pochodzi najwięcej hiszpańskiej oliwy
Gaje oliwne w prowincji Jaén, skąd pochodzi najwięcej hiszpańskiej oliwy

W kraju uprawia się około 260 rodzimych odmian oliwek, choć w sklepach spotkasz głównie kilka z nich. Duże gaje rosną także w Kastylii-La Manchy, Estremadurze, Katalonii i Aragonii. Oliwa to dla Hiszpanów podstawowy składnik kuchni, a nie dodatek od święta. Polewa się nią pieczywo na śniadanie, smaży na niej jajka i ziemniaki, dodaje do zup i sałatek. To esencja diety śródziemnomorskiej w najprostszym wydaniu.

Rodzaje oliwy - od extra virgin po oliwę z wytłoczyn

Przepisy Unii Europejskiej dzielą oliwę na kilka kategorii. Nazwa na etykiecie to pierwsza i najważniejsza wskazówka przy wyborze oliwy, bo mówi więcej niż marka czy cena.

  • Oliwa z oliwek najwyższej jakości z pierwszego tłoczenia (extra virgin, po hiszpańsku aceite de oliva virgen extra). Najwyższa kategoria. Powstaje wyłącznie metodami mechanicznymi, bez chemii i rafinacji, a jej kwasowość nie przekracza 0,8%. Musi też przejść ocenę smaku przez panel degustatorów i nie mieć żadnych wad.
  • Oliwa z pierwszego tłoczenia (virgin, aceite de oliva virgen). Też tłoczona mechanicznie, ale z kwasowością do 2% i dopuszczalnymi drobnymi wadami smaku. W Polsce spotkasz ją rzadko.
  • Oliwa z oliwek (aceite de oliva). Mieszanka oliwy rafinowanej i odrobiny oliwy z pierwszego tłoczenia. Ma łagodny smak i jasny kolor, nadaje się do smażenia, ale traci większość aromatu i polifenoli.
  • Oliwa z wytłoczyn oliwek (aceite de orujo de oliva). Produkt z resztek po tłoczeniu, ekstrahowany rozpuszczalnikami i rafinowany. W Hiszpanii używa się go głównie do smażenia w gastronomii.

Określenie extra na etykiecie oznacza więc konkretną klasę jakości, a nie chwyt marketingowy. W sklepach włoskich zobaczysz nazwę oliwa z oliwek extra vergine, w hiszpańskich virgen extra, a w angielskich extra virgin olive oil. To ta sama kategoria. Niska kwasowość jest jednym z warunków, ale sama w sobie nie gwarantuje dobrego smaku. Liczy się też świeżość, odmiana i staranność w tłoczni.

CIEKAWOSTKA: Napis „tłoczona na zimno” może pojawić się na etykiecie tylko wtedy, gdy temperatura masy z oliwek podczas produkcji nie przekroczyła 27°C.

Picual, hojiblanca, arbequina - jak smakują hiszpańskie odmiany

Hiszpańskie oliwy coraz częściej sprzedaje się jako jednoodmianowe (monovarietal), podobnie jak wino. Znajomość kilku odmian bardzo ułatwia zakupy, bo od niej zależy profil smakowy oliwy.

Picual

Najpopularniejsza odmiana w Hiszpanii, królowa gajów w Jaén, uprawiana też w okolicach Kordoby i Granady. Daje oliwę intensywną, zieloną, z aromatem świeżo skoszonej trawy, liści pomidorów i figi, wyraźnie gorzką i pikantną. Ma wysoką zawartość polifenoli i jest bardzo stabilna, więc długo zachowuje świeżość. Świetnie sprawdza się do grillowanych warzyw, mięs i do smażenia.

Hojiblanca

Odmiana z pogranicza prowincji Kordoba, Sewilla i Malaga, typowa dla okolic Antequery i Estepy. Oliwa z hojiblanki jest zrównoważona: owocowa, z nutą migdałów i zielonych jabłek, z lekką goryczką i pieprznym finiszem. To dobry wybór na co dzień, do sałatek i pieczywa.

Arbequina

Mała oliwka z Katalonii, dziś sadzona na całym świecie, od Argentyny po Australię. Daje oliwę delikatną, słodkawą, o smaku dojrzałych owoców, jabłka i migdała, prawie bez goryczki. Jeśli dopiero zaczynasz przygodę z dobrą oliwą albo nie lubisz ostrych smaków, zacznij od arbequiny. Doskonale komponuje się z rybami, serami i białym pieczywem.

Cornicabra, empeltre i inne

Cornicabra to druga najczęściej uprawiana odmiana w kraju, typowa dla Kastylii-La Manchy i okolic Toledo. Daje oliwę gęstą, owocową i lekko gorzką. Empeltre pochodzi z Aragonii i jest łagodna, a picudo z okolic Kordoby ma słodki, owocowy smak. Wiele hiszpańskich oliw to mieszanki kilku odmian (coupage), które łączą ich zalety.

Chronione nazwy pochodzenia - DOP, które warto znać

Hiszpania ma ponad 30 oliw z chronioną nazwą pochodzenia (DOP, po polsku ChNP) i chronionym oznaczeniem geograficznym. Lista wciąż rośnie: w 2025 roku Unia zarejestrowała DOP Aceite de Somontano z Aragonii, a w 2026 roku DOP Aceite de las Sierras Espadán y Calderona ze Wspólnoty Walenckiej. Oliwa z DOP musi powstać z określonych odmian, w wyznaczonym regionie i według zatwierdzonych zasad. Na butelce szukaj nazwy DOP, numerowanej kontretykiety rady regulacyjnej i unijnego czerwono-żółtego znaku.

Andaluzja: Jaén i Kordoba

  • Sierra de Segura - górzysty region w prowincji Jaén z gajami w granicach parku przyrodniczego. Głównie picual, oliwy owocowe, lekko gorzkie i pikantne. To pionier certyfikacji oliw z wczesnego zbioru z zielonych oliwek.
  • Sierra de Cazorla i Sierra Mágina - dwie kolejne DOP z Jaén, również oparte na odmianie picual. Region słynie z oliw o intensywnym, zielonym smaku.
  • Priego de Córdoba - górskie gaje powyżej 700 m n.p.m. w południowej części prowincji Kordoba. Odmiany picudo, hojiblanca i picual dają oliwy z nutą jabłka i pomidora, słodkie na początku, z lekką goryczką i pieprznym akcentem w gardle. To jedna z najczęściej nagradzanych oliw na świecie.
  • Baena - jedna z najstarszych hiszpańskich DOP z miasteczka w prowincji Kordoba. Mieszanka picudo, lechín, chorrúo, hojiblanki i picual daje oliwę owocową, z nutami mięty, migdałów i jabłka, słodką z pikantnym finiszem.

Prowincja Jaén ma też chronione oznaczenie geograficzne Aceite de Jaén, które obejmuje oliwy z całej prowincji. Jeśli planujesz wyjazd do Andaluzji, warto wiedzieć, że w Jaén i okolicach działa sporo tłoczni, które przyjmują gości na degustacje.

Katalonia i Baleary

  • Les Garrigues - region na południu prowincji Lleida i pierwsza DOP oliwy w Hiszpanii, uznana w 1975 roku. Tylko arbequina, oliwy owocowe z nutą zielonego migdała i pomidora, łagodniejące wraz z dojrzewaniem oliwek.
  • Siurana - sąsiednia DOP z prowincji Tarragona, także oparta na arbequinie. Oliwy są delikatne, słodkawe i aromatyczne.
  • Oli de Mallorca - oliwa z Majorki, z odmian mallorquina, arbequina i picual. Mała produkcja sprawia, że w Polsce trafia się rzadko, ale to świetna pamiątka z wyspy.

Oliwę z DOP rzadko spotkasz w zwykłym supermarkecie. Najlepiej szukać jej w delikatesach z produktami z Hiszpanii i w sklepach internetowych specjalizujących się w oliwie. Taka butelka to wyjątkowa oliwa na prezent albo do polewania potraw na zimno, a nie do smażenia.

Jak czytać etykietę, żeby kupić najlepszą oliwę?

Po czym poznać dobrą oliwę z oliwek, zanim ją otworzysz? Wystarczy kilka minut z butelką w ręku. Oto, na co zwracać uwagę przy wyborze oliwy:

  • Kategoria. Do jedzenia na zimno wybieraj wyłącznie oliwę extra virgin. „Oliwa z oliwek” bez dopisku to mieszanka z oliwą rafinowaną.
  • Pochodzenie. Napis „mieszanka oliw z oliwek z Unii Europejskiej” oznacza oliwę z kilku krajów. Szukaj konkretnego kraju, a najlepiej regionu, DOP albo nazwy tłoczni.
  • Data zbioru. Najlepsze oliwy mają na etykiecie sezon zbioru (cosecha albo campaña, np. 2025/2026). Oliwa jest najsmaczniejsza w ciągu roku od tłoczenia.
  • Opakowanie. Światło niszczy oliwę, dlatego dobra oliwa trafia do ciemnych butelek lub puszek. Przezroczysta butelka na nasłonecznionej półce to zły znak.
  • Odmiana i opis smaku. Producenci, którzy dbają o jakość, podają odmianę, nutę smakową i często zawartość polifenoli.
  • Nagrody. Nagradzane oliwy mają na butelce medale z konkursów, takich jak hiszpański konkurs ministerstwa rolnictwa czy międzynarodowe konkursy w Nowym Jorku i Londynie. Nagrody możesz sprawdzić na stronach organizatorów.

Nie przejmuj się kolorem. Barwa oliwy zależy od odmiany i dojrzałości oliwek, a nie od jakości. Profesjonalni degustatorzy piją oliwę z niebieskich kieliszków właśnie po to, żeby kolor nie wpływał na ocenę. O jakości mówi smak: świeża oliwa extra virgin pachnie owocami i trawą, a goryczka i szczypanie w gardle to oznaka polifenoli, a nie wada.

Hiszpańska, włoska czy grecka oliwa - która lepsza?

Nie ma jednej najlepszej oliwy na świecie, tak jak nie ma jednego najlepszego wina. Każdy z trzech krajów produkuje oliwy wybitne i przeciętne. Różnice wynikają głównie z odmian: Hiszpania słynie z intensywnej picual i łagodnej arbequiny, Grecja z oliw z odmiany koroneiki, a Włochy z bardzo wielu lokalnych odmian, od toskańskich po sycylijskie.

Hiszpańska oliwa często oferuje najlepszy stosunek jakości do ceny, bo kraj produkuje jej ogromne ilości. Dobra butelka z Andaluzji bywa tańsza od porównywalnej oliwy z Toskanii. Jeśli lubisz wyraziste smaki, sięgnij po picual, a jeśli delikatne, po arbequinę. Oliwy z Grecji, zwłaszcza z Krety, są zwykle owocowe i zielone, a włoskie bardzo zróżnicowane.

Gdzie kupić hiszpańską oliwę w Polsce?

Podstawowe hiszpańskie oliwy znajdziesz w supermarketach i dyskontach, zwłaszcza w tygodniach z kuchnią śródziemnomorską. Szeroki wybór oliw extra virgin, w tym jednoodmianowych i z DOP, mają delikatesy oraz sklepy internetowe. Poniżej kilka butelek dostępnych w polskich sklepach, od codziennych po bardziej wyjątkowe.

Na co dzień - sprawdzone marki z supermarketu

La Española to jedna z najbardziej rozpoznawalnych hiszpańskich marek, należąca do andaluzyjskiej grupy Acesur. Oliwa La Española Extra Virgin 500 ml to dobry wybór do sałatek i pieczywa w rozsądnej cenie. Jeśli zużywasz dużo oliwy, wybierz większą butelkę La Española extra virgin 1 l. Marka ma też linię jednoodmianową, w tym oliwę La Española Unikat Hojiblanca o owocowym, zbalansowanym smaku i wygodną oliwę Picual Squizz do polewania w miękkiej butelce, która ułatwia dozowanie.

Druga klasyczna marka z Andaluzji to Ybarra z Sewilli. Ybarra Extra Virgin Gran Selección 500 ml ma łagodny, owocowy smak i sprawdzi się w każdej kuchni.

Jednoodmianowe oliwy Diosas de Abril

Seria Diosas de Abril pozwala łatwo porównać hiszpańskie odmiany. Oliwa Picual Puro Fuego w szklanej butelce 500 ml jest intensywna i pikantna, Hojiblanca Brisa Fresca 500 ml świeża i zielona, a do kompletu dobierz oliwę Abril Arbequina extra virgin 1 l tego samego producenta, delikatną i lekko słodką. Kupując trzy butelki, możesz zrobić w domu degustację z kawałkami chleba, tak jak w hiszpańskich tłoczniach.

Oliwy ekologiczne i premium

Jeśli szukasz oliwy z konkretnej tłoczni, sprawdź ekologiczną oliwę extra virgin Picual Suerte Alta w puszce 1 l. Cortijo de Suerte Alta to rodzinne gospodarstwo z okolic Baeny w prowincji Kordoba, którego oliwy regularnie zdobywają nagrody. Puszka chroni oliwę przed światłem. Inną propozycją jest ekologiczna oliwa Marques de Prado z Andaluzji z mieszanki odmian arbequina i picual. Na mniejszą kieszeń i na próbę dobra będzie oliwa extra virgin BIO Campomar Nature 250 ml.

Przy zakupie przez internet sprawdź, czy sklep podaje datę zbioru i termin przydatności. Ceny dobrej oliwy extra virgin zaczynają się od kilkudziesięciu złotych za litr, a oliwy z DOP i małych tłoczni kosztują więcej. Wysokiej jakości oliwy nie kupisz za kilkanaście złotych, więc bardzo niska cena powinna wzbudzić Twoją czujność.

Oliwa w kuchni hiszpańskiej

W Hiszpanii oliwa jest wszędzie. Bez niej nie ma gazpacho, czyli chłodnika z pomidorów, ogórka i papryki, ani tortilli hiszpańskiej, w której ziemniaki dusi się powoli w oliwie. Oliwa to też podstawa paelli, a wiele barów z tapas podaje do wina miseczkę oliwek i pieczywa do maczania w oliwie.

Najprostsze hiszpańskie śniadanie to pan con tomate: grzanka natarta dojrzałym pomidorem, posolona i skropiona oliwą. Do takich dań na zimno wybieraj najlepszą oliwę extra virgin, bo tu jej smak gra pierwsze skrzypce. Do pieczenia i gotowania wystarczy tańsza oliwa extra virgin, a do smażenia w głębokim tłuszczu Hiszpanie często używają zwykłej oliwy z oliwek.

Do oliwy pasują oliwki. Zielone oliwki Gordal bez pestki Campomar Nature to duża, mięsista odmiana z Andaluzji, która świetnie wygląda na desce. Więcej przepisów znajdziesz w artykule o hiszpańskich książkach kucharskich.

Szynka, pieczywo i miseczka dobrej oliwy to klasyczny zestaw w hiszpańskim barze z tapas
Szynka, pieczywo i miseczka dobrej oliwy to klasyczny zestaw w hiszpańskim barze z tapas

Czy na oliwie extra virgin można smażyć?

Tak, i w Hiszpanii robi się to od wieków. Oliwa extra virgin zawiera głównie jednonienasycone kwasy tłuszczowe i przeciwutleniacze, które sprawiają, że dobrze znosi typowe domowe temperatury smażenia. Najlepiej do smażenia nadają się stabilne odmiany, takie jak picual. Unikaj tylko przegrzewania oliwy do dymienia i wielokrotnego używania tego samego tłuszczu.

Jeśli smażysz dużo i często, możesz sięgnąć po zwykłą oliwę z oliwek, która ma łagodniejszy smak i jest tańsza. Najlepszą oliwę zostaw do polewania gotowych potraw, sałatek i pieczywa, bo podczas obróbki termicznej traci część aromatu.

Wartości odżywcze oliwy

Oliwa, jak wszystkie tłuszcze roślinne, jest kaloryczna: łyżka to około 90 kcal. Jej wartości odżywcze wynikają jednak z jakości tłuszczu. Dominuje w niej kwas oleinowy, a oliwa extra virgin to także bogate źródło witaminy E i polifenoli, które działają jako przeciwutleniacze. Wysoka zawartość polifenoli odpowiada za goryczkę i pikantność.

Oliwa nie jest lekiem, ale zastąpienie nią tłuszczów nasyconych, takich jak masło czy smalec, to jedna z podstaw diety śródziemnomorskiej. Pij ją, jeśli lubisz, ale łyżka na czczo nie zdziała cudów. Lepiej po prostu używać jej na co dzień w kuchni zamiast innych tłuszczów.

Akcesoria do oliwy - oliwiarki, dozowniki i spraye

Dobra oliwiarka chroni oliwę przed światłem i powietrzem oraz pozwala precyzyjnie ją dozować. Hiszpańska marka Lékué z Barcelony ma w ofercie wygodny dozownik do oleju i oliwy Lékué, który nie kapie po nalaniu. Jeśli zależy Ci na pełnej ochronie przed światłem, wybierz butelkę do oliwy Olipac ze stali nierdzewnej 500 ml albo szklaną butelkę na oliwę Zwieger Nero 450 ml z ciemnego szkła.

Do sałatek i grillowanych warzyw przyda się spray, który rozpyla cienką warstwę oliwy. Dozownik do oliwy w sprayu Ibili pochodzi od baskijskiego producenta akcesoriów kuchennych. Na stół postaw zestaw na oliwę i ocet: klasyczne butelki Gefu Neva albo kolorowy zestaw dozowników Le Creuset Signature, który dobrze sprawdzi się też jako prezent razem z butelką dobrej oliwy. W kuchni z dużym zużyciem oliwy wygodny będzie dyspenser do oliwy Hendi 0,4 l.

Jak przechowywać oliwę, żeby nie straciła smaku?

Oliwa ma trzech wrogów: światło, ciepło i powietrze. Przechowywać oliwę najlepiej w ciemnej szafce, w temperaturze 15-20°C, z dala od kuchenki i piekarnika. Butelka przy kuchence, choć wygodna, szybko traci aromat. Zawsze dokładnie ją zakręcaj.

Nieotwarta oliwa wytrzyma do daty minimalnej trwałości, zwykle około 18-24 miesięcy od butelkowania. Po otwarciu zużyj ją w ciągu kilku miesięcy, bo z każdym tygodniem traci świeżość. Dlatego lepiej kupować mniejsze butelki, a duże puszki przelewać stopniowo do oliwiarki. Lodówka nie jest potrzebna. W niskiej temperaturze oliwa mętnieje i gęstnieje, ale po ogrzaniu wraca do normalnego stanu. Tak zwany „test lodówki” nie jest wiarygodnym sposobem sprawdzania, czy oliwa jest prawdziwa.

Oliwa jako pamiątka z Hiszpanii

Butelka oliwy z lokalnej tłoczni to jedna z najlepszych pamiątek z wakacji. W Andaluzji kupisz ją w sklepach z produktami regionalnymi, na targach i bezpośrednio w tłoczniach (almazara), z których wiele organizuje zwiedzanie z degustacją. W bagażu rejestrowanym zapakuj butelkę w folię i ubrania albo wybierz puszkę, która się nie stłucze. Inne pomysły na smaczne zakupy znajdziesz w artykule o pamiątkach z Hiszpanii, a gotowe propozycje upominków w tekście prezent dla miłośnika Hiszpanii.

Najczęstsze pytania o hiszpańską oliwę

Czym się różni oliwa extra virgin od oliwy z oliwek?

Oliwa extra virgin to sok z oliwek uzyskany wyłącznie mechanicznie, bez rafinacji, o kwasowości do 0,8% i bez wad smaku. „Oliwa z oliwek” bez dopisku to mieszanka oliwy rafinowanej z niewielką ilością oliwy z pierwszego tłoczenia. Ma łagodniejszy smak i mniej polifenoli.

Po czym poznać dobrą oliwę z oliwek?

Szukaj kategorii extra virgin, konkretnego kraju lub regionu pochodzenia, daty zbioru i ciemnego opakowania. Dobra oliwa pachnie świeżymi oliwkami, trawą lub owocami, a w smaku ma lekką goryczkę i pikantność. Zapach stęchlizny, wina lub smaru oznacza wadę.

Jakie są najlepsze oliwy z Hiszpanii?

Najbardziej cenione są oliwy z chronionych nazw pochodzenia, takich jak Priego de Córdoba, Baena, Sierra de Segura czy Les Garrigues, oraz z małych tłoczni nagradzanych w międzynarodowych konkursach. Do codziennego użytku dobrze sprawdzą się oliwy extra virgin z odmian picual, hojiblanca i arbequina od sprawdzonych marek.

Która oliwa z oliwek jest lepsza: hiszpańska czy włoska?

Obie mogą być znakomite. Hiszpania produkuje najwięcej oliwy na świecie i często oferuje lepszy stosunek jakości do ceny. Ważniejsze od kraju są kategoria, odmiana, świeżość i producent.

Gdzie kupić prawdziwą oliwę extra virgin?

W delikatesach z produktami z Hiszpanii, w sklepach internetowych specjalizujących się w oliwie i w dobrze zaopatrzonych supermarketach. Wybieraj butelki z podanym regionem, odmianą i datą zbioru, a przy oliwach z DOP sprawdzaj numerowaną kontretykietę.

Jak długo można przechowywać otwartą oliwę?

Otwartą oliwę najlepiej zużyć w ciągu kilku miesięcy. Trzymaj ją szczelnie zamkniętą, w ciemnym i chłodnym miejscu, z dala od kuchenki. Z czasem oliwa traci aromat, a po długim przechowywaniu może zjełczeć.

Odkryj Hiszpanię - region po regionie

Hiszpania to 17 wspólnot autonomicznych, dwa archipelagi i kilka tysięcy kilometrów wybrzeża. Każdy region Hiszpanii ma własną kuchnię, święta i krajobrazy, więc wybierz kierunek i sprawdź, co warto zobaczyć.

Zobacz także: Hiszpańskie święta i tradycje, Kuchnia hiszpańska, Pogoda w Hiszpanii, Hiszpania zimą, Wyspy Kanaryjskie zimą, Wynajem samochodu w Hiszpanii, E-booki Hispanico.pl.

PROMOCJETańsze hotele i bilety na ten wyjazdZobacz →

Udostępnij:

Jessica Alvaro
Jessica Alvaro
Podróże były mi bliskie od zawsze. Pasja. Hobby. Można to różnie nazywać. Dla mnie to powietrze, bez którego nie mogę oddychać. Słońce, bez którego zapominam, co to uśmiech. I życie. Najlepsze z możliwych!

Ostatnio dodane

Na czasie

Fuerteventura - Atrakcje i najpiękniejsze miejsca na kanaryjskiej wyspie wiatrów

Często bywa nazywana plażą Wysp Kanaryjskich. Tak przynajmniej żartują czasem mieszkańcy i turyści, którzy mieli okazję poznać jej...

Andaluzja - Co zobaczyć? 20 atrakcji i najpiękniejszych miejsc na południu Hiszpanii

Legenda mówi, że ostatni sułtan Granady, opuszczając swoje królestwo, obejrzał się jeszcze raz na Alhambrę i zapłakał. Gdy...

Boże Narodzenie w Hiszpanii - Tradycje, Wigilia i czym święta różnią się od polskich

Kolacja o 22:00, prezenty dopiero w styczniu i dwanaście winogron połykanych w rytm zegara. Jeśli myślisz, że w...

Kordoba, miasto trzech kultur - 15 atrakcji od Mezquity po kwieciste patia

Przyjedź w maju, gdy mieszkańcy otwierają dla obcych swoje ukwiecone podwórka. Albo w listopadzie, gdy na starówce zostajesz...