Co łączy dudziarza z mglistego wybrzeża, tancerkę flamenco z rozgrzanego patio i pasterza, który gwiżdże wiadomości przez całą dolinę? Ten sam paszport. I zaskakująco niewiele więcej.
Regiony Hiszpanii różnią się od siebie bardziej niż niejedne sąsiednie państwa w Europie. Na północnym zachodzie pada deszcz, pasą się krowy, a do obiadu pije się białe wino z Rías Baixas. Na południu kraju lato trwa pół roku, a w ogrodach Alhambry pachną pomarańcze. Do tego dochodzą dwa archipelagi: jeden na Morzu Śródziemnym, drugi na Oceanie Atlantyckim, niedaleko wybrzeży Afryki.
W tym artykule wyjaśniamy, jak wygląda podział administracyjny Hiszpanii, czym są wspólnoty autonomiczne i prowincje, a potem przechodzimy przez wszystkie regiony po kolei. Przy każdym znajdziesz to, z czego słynie, najważniejsze miasta i link do naszego szczegółowego przewodnika. Na końcu podpowiadamy, który region wybrać na pierwszy wyjazd, a który na kolejny.
💰 Parador de Teruel - parador w Aragonii, w budynku w stylu mudéjar, z basenem w ogrodzie
🏨 Parador de Almagro - parador w Kastylii-La Manchy, w dawnym klasztorze z krużgankami i odkrytym basenem
💎 Parador de Baiona - parador w Galicji, w twierdzy nad zatoką, z widokiem na Atlantyk i basenem
Podział administracyjny Hiszpanii - wspólnoty autonomiczne, prowincje i gminy
Podział administracyjny Hiszpanii ma trzy poziomy. Najwyższy to 17 wspólnot autonomicznych (comunidades autónomas) i dwa miasta autonomiczne w Afryce Północnej: Ceuta i Melilla. Niżej jest 50 prowincji, a na samym dole ponad 8 tysięcy gmin (municipios), od milionowych metropolii po wioski, w których mieszka kilkanaście osób.
Prowincje są starsze od wspólnot. Wyznaczono je w 1833 roku, w XIX wieku, i do dziś są podstawą m.in. okręgów wyborczych i kodów pocztowych. Część wspólnot, np. Asturia, Kantabria, La Rioja, Nawarra, Region Murcji i Wspólnota Madrytu, składa się z jednej prowincji. Andaluzja ma ich aż osiem, a Kastylia i León dziewięć.
Wspólnoty autonomiczne powstały po śmierci Franco, na podstawie konstytucji z 1978 roku. W czasach dyktatury, po wojnie domowej, państwo było mocno scentralizowane, a języki regionalne wyrugowano z urzędów i szkół. Nowa konstytucja stworzyła tzw. państwo autonomii. Pierwsze statuty dostały Kraj Basków i Katalonia w 1979 roku, ostatnie wspólnoty otrzymały je w 1983 roku, a Ceuta i Melilla dopiero w 1995 roku.
Ustrój polityczny - co zależy od regionów?
Hiszpania jest monarchią parlamentarną i od 1986 roku członkiem Unii Europejskiej (wtedy jeszcze ówczesnej Europejskiej Wspólnoty Gospodarczej). Każda wspólnota ma własny parlament i rząd, wybierane zwykle co cztery lata. Regiony odpowiadają m.in. za szkoły, transport regionalny, turystykę i publiczną służbę zdrowia (opieka zdrowotna to największa pozycja w ich budżetach). W efekcie w całym kraju zasady, kalendarz świąt czy podatek turystyczny mogą się różnić w zależności od regionu.
Zakres autonomii nie jest wszędzie taki sam. Kraj Basków i Nawarra same pobierają większość podatków, co w gospodarce kraju jest wyjątkiem. Językiem urzędowym w całej Hiszpanii jest hiszpański (kastylijski), ale w sześciu wspólnotach obowiązuje drugi język współurzędowy: kataloński w Katalonii i na Balearach, walencki w Regionie Walencji, galicyjski w Galicji i baskijski w Kraju Basków oraz w części Nawarry. W katalońskiej dolinie Aran urzędowy jest też aranés.
Mapa Hiszpanii - jak podzielić regiony na wyjazd
Patrząc na mapę Hiszpanii, łatwo pogubić się w nazwach, dlatego podróżnicy dzielą kraj na kilka większych części. Zielona Hiszpania to pas regionów na północy, nad Oceanem Atlantyckim i Zatoką Biskajską. Wybrzeże śródziemnomorskie ciągnie się od Pirenejów po Region Murcji. Andaluzja zajmuje całe południe Półwyspu Iberyjskiego, a środek kraju to wysoka, sucha Meseta z Madrytem. Osobną kategorią są wyspy.
Taki podział ma sens przy planowaniu. W tydzień objedziesz wygodnie jeden duży region albo dwa sąsiednie, ale nie całą Hiszpanię. Odległości są spore: z Barcelony do Sewilli jest ok. 1000 km, z Madrytu do Santiago de Compostela ok. 600 km. Na szczęście szybkie pociągi AVE łączą stolicę z większością dużych miast w 2-3 godziny.
Północ - Zielona Hiszpania
Północ zaskakuje turystów, którzy znają Hiszpanię tylko z plaż na południu. Jest tu chłodniej i bardziej deszczowo, za to zielono, górzyście i znacznie spokojniej. To także najlepsza część kraju dla miłośników owoców morza, cydru i pieszych wędrówek.
Galicja

Galicja leży na północnym zachodzie Hiszpanii, nad Atlantykiem, i ma cztery prowincje: A Coruña, Lugo, Ourense i Pontevedra. Stolicą jest Santiago de Compostela, cel pielgrzymów z całego świata, którzy przychodzą tu szlakiem Camino de Santiago. Barokowa katedra z grobem świętego Jakuba stoi przy Plaza del Obradoiro, gdzie wędrowcy kończą swoją drogę.
Wybrzeże poszarpane jest głębokimi zatokami (rías), a najpiękniejsze krajobrazy zobaczysz na dzikiej Costa da Morte i na Wyspach Cíes w Rías Baixas, gdzie biały piasek plaży Rodas porównuje się do Karaibów. W A Coruña stoi Wieża Herkulesa, rzymska latarnia morska wpisana na listę UNESCO, a w Lugo obejdziesz całe stare miasto po rzymskich murach. W Rías Baixas warto też odwiedzić Pontevedrę, której starówka jest w całości zamknięta dla samochodów, i spokojne Combarro ze spichlerzami hórreos nad samą wodą.
Kuchnia słynie z ośmiornicy po galicyjsku (pulpo a feira), małży, przegrzebków i białego wina albariño. Po galicyjsku, w języku bliskim portugalskiemu, mówi tu większość mieszkańców. Pogoda bywa kapryśna, dlatego najlepszy czas na wyjazd to lato i wczesna jesień.
Asturia

Asturia to góry Picos de Europa, strome klify i zielone łąki aż po horyzont. Według tradycji to właśnie tu, pod Covadongą, w 722 roku zaczęła się rekonkwista, bo Arabowie nigdy nie podporządkowali sobie tego regionu na dobre. Następca hiszpańskiego tronu do dziś nosi tytuł księcia Asturii.
Stolicą jest Oviedo z gotycką katedrą i przedromańskimi kościółkami na zboczu góry Naranco, wpisanymi na listę UNESCO. Gijón to największe miasto regionu, z plażą San Lorenzo w samym centrum, a nad morzem warto zajrzeć do rybackich miasteczek Cudillero i Llanes. W górach czeka sanktuarium Covadonga z jeziorami Enol i Ercina oraz szlak Ruta del Cares, wykuty w skale wąwozu.
Koniecznie spróbuj fabady (gęstego gulaszu z fasoli) i cydru nalewanego z wysoka, prosto do szklanki, w jednej z sidrerías. Asturia słynie też z serów, a najbardziej znany z nich, pleśniowy cabrales, dojrzewa w górskich jaskiniach. Najlepszy czas na góry to późna wiosna i lato, gdy łąki są najbardziej zielone, a szlaki wolne od śniegu.
Kantabria

Kantabria jest niewielka, ale ma wszystko: plaże, góry i jedno z najważniejszych stanowisk prehistorycznych Europy. Jaskinia Altamira skrywa paleolityczne malowidła bizonów sprzed kilkunastu tysięcy lat, a dla turystów udostępniono ich wierną replikę w muzeum obok jaskini.
Stolica, Santander, to elegancki kurort nad zatoką, z plażami El Sardinero i Pałacem Magdalena, dawną letnią rezydencją króla Alfonsa XIII. W Comillas stoi El Capricho, jeden z pierwszych projektów Gaudíego, a Santillana del Mar należy do najpiękniejszych średniowiecznych miasteczek w Hiszpanii. Nad zatoką w Santanderze stoi też nowoczesne Centro Botín ze sztuką współczesną, a z portu kursują promy do Wielkiej Brytanii.
Na zachodzie region obejmuje część Picos de Europa, gdzie kolejka linowa Fuente Dé wwozi na wysokość ponad 1800 m n.p.m. W Cabárceno, w dawnej kopalni odkrywkowej, urządzono park przyrody ze słoniami, niedźwiedziami i żyrafami. Z kuchni spróbuj anchois z Santoñi, uważanych za najlepsze w Hiszpanii.
Kraj Basków

Kraj Basków (Euskadi) ma trzy prowincje: Álavę, Biskaję i Gipuzkoę, oraz jeden z najstarszych języków Europy, baskijski, niepodobny do żadnego innego. Siedzibą władz jest Vitoria-Gasteiz z dobrze zachowanym średniowiecznym centrum. Region ma własną policję i sam pobiera podatki, co wynika z jego historycznych przywilejów (fueros).
Turyści jadą przede wszystkim do Bilbao, do Muzeum Guggenheima projektu Franka Gehry’ego, które zmieniło przemysłowe miasto w kulturalną stolicę północy. Drugi magnes to San Sebastián (Donostia) z zatoką La Concha i barami, w których lady uginają się od pintxos. To też jedno z miast z największą liczbą gwiazdek Michelin w przeliczeniu na mieszkańca.
Między miastami ciągnie się dzikie wybrzeże z klifami flyszu w Zumai i pustelnią San Juan de Gaztelugatxe na skalnej wysepce, znaną z serialu „Gra o tron”. To także jeden z najbogatszych regionów Hiszpanii. Pogoda przypomina tę z Kantabrii i Asturii: jest zielono, bo często pada.
Nawarra

Nawarra to dawne królestwo u stóp Pirenejów, samodzielne aż do początku XVI wieku. Podobnie jak Kraj Basków sama pobiera podatki, a na północy regionu nadal słychać język baskijski.
Jej stolica, Pampeluna, co roku w lipcu żyje gonitwami byków podczas San Fermín, które rozsławił Ernest Hemingway w powieści „Słońce też wschodzi”. Poza świętem to spokojne miasto z katedrą, cytadelą i barami z pintxos na starówce. Szlak Camino Francés wchodzi do Hiszpanii przez Roncesvalles w Pirenejach i prowadzi przez Pampelunę oraz Puente la Reina z romańskim mostem.
Na południu regionu leży półpustynia Bardenas Reales, wyglądająca jak plener westernu, wpisana na listę rezerwatów biosfery UNESCO. Warto też zajrzeć do zamku w Olite, siedziby dawnych królów Nawarry, i do lasu Irati, jednego z największych lasów bukowo-jodłowych w Europie. Na talerzu królują szparagi i papryczki piquillo.
La Rioja

La Rioja to najmniejsza wspólnota na kontynencie i najsłynniejszy region winiarski Hiszpanii. Winnice zaczynają się tuż za miastami, a wina z apelacji Rioja, głównie z odmiany tempranillo, trafiają na stoły na całym świecie. Tutejsze wina dzieli się według czasu dojrzewania na crianza, reserva i gran reserva, a wiele bodeg zaprasza na zwiedzanie piwnic i degustacje.
W stolicy, Logroño, wieczorem chodzi się od baru do baru po calle Laurel, zamawiając pintxos i kieliszek miejscowego wina, a we wrześniu miasto świętuje winobranie podczas fiesty San Mateo. Logroño leży na Camino de Santiago, tak samo jak Santo Domingo de la Calzada, gdzie w katedrze trzyma się żywego koguta i kurę na pamiątkę średniowiecznej legendy.
W klasztorach San Millán de la Cogolla, wpisanych na listę UNESCO, zachowały się jedne z najstarszych zapisków w języku hiszpańskim, dlatego region nazywa się kolebką tego języka. Na miłośników wina czekają bodegi w Haro, a tuż za granicą regionu, w baskijskiej Rioja Alavesa, winiarskie miasteczka Laguardia i Elciego.
Wybrzeże Morza Śródziemnego
Wschodnia Hiszpania to plaże, ciepłe morze i dużo słońca, ale też wielkie miasta z bogatą historią. Na tym wybrzeżu Polacy spędzają wakacje najczęściej, a połączeń lotniczych jest tu najwięcej.
Katalonia

Katalonia ma cztery prowincje: Barcelonę, Gironę, Lleidę i Tarragonę, oraz własny język i silną tożsamość. Kataloński jest tu językiem urzędowym obok hiszpańskiego i usłyszysz go na ulicach, w szkołach i w telewizji. Katalończycy są dumni ze swoich tradycji, np. z ludzkich wież castells, wpisanych na listę UNESCO.
Barcelona z dziełami Gaudíego, takimi jak Sagrada Família, Park Güell i Casa Batlló, należy do najpiękniejszych miast Europy. Warto jednak pojechać dalej: na skaliste wybrzeże Costa Brava z miasteczkami Tossa de Mar i Cadaqués, do średniowiecznej Girony, rzymskiej Tarragony czy na górę Montserrat z klasztorem benedyktynów i figurą Czarnej Madonny. W Figueres czeka Teatr-Muzeum Salvadora Dalí.
Na zachodzie region sięga Pirenejów z parkiem narodowym Aigüestortes i stokami narciarskimi w dolinie Aran. Na południu leży delta Ebro z polami ryżowymi i Costa Daurada z parkiem rozrywki PortAventura w Salou. Z kuchni spróbuj pa amb tomàquet, czyli chleba z pomidorem, oraz crema catalana.
Region Walencji

Region Walencji obejmuje prowincje Castellón, Walencja i Alicante. Obok hiszpańskiego obowiązuje tu walencki, odmiana katalońskiego. To ojczyzna paelli i pomarańczy, które rosną w sadach otaczających stolicę.
Walencja łączy gotycką katedrę, w której przechowuje się kielich uważany za Świętego Graala, z futurystycznym Miastem Sztuki i Nauki Santiago Calatravy. W dawnym korycie rzeki Turia urządzono park ciągnący się przez całe miasto. W marcu stolica regionu płonie podczas Fallas, kiedy na ulicach pali się ogromne figury z drewna i papieru.
Na południu leży Costa Blanca z Benidormem i Alicante, które cieszą się dużą popularnością wśród polskich turystów, a także urokliwe Altea i Calpe ze skałą Peñón de Ifach. Na północy, na Costa del Azahar, warto zajrzeć do Peñíscoli z zamkiem templariuszy na skalnym cyplu. Prawdziwą paellę najlepiej zjeść w Walencji albo w wiosce El Palmar nad laguną Albufera.
Region Murcji

Region Murcji jest jedną z najcieplejszych części kraju i nadal mniej oblężoną niż sąsiednie wybrzeża. To wspólnota z jedną prowincją, a jej stolica, Murcja, słynie z barokowej katedry i warzyw z okolicznych sadów (huerta), które trafiają na stoły w całej Europie. Słońce świeci tu przez ponad 300 dni w roku, a zima jest łagodna, dlatego region chętnie wybierają też emeryci z północy Europy.
Nad morzem leży słona laguna Mar Menor, oddzielona od Morza Śródziemnego wąską mierzeją La Manga. Ciepła i płytka woda sprawia, że to dobre miejsce na wakacje z dziećmi i naukę windsurfingu. Wzdłuż Costa Cálida ciągną się też dzikie plaże parku przyrody Calblanque.
Portowa Kartagena, założona przez Kartagińczyków, ma rzymski teatr odkryty dopiero pod koniec XX wieku i eleganckie modernistyczne kamienice. W głębi lądu warto odwiedzić Caravaca de la Cruz, jedno ze świętych miast Kościoła katolickiego, oraz winnice wokół Jumilli.
Południe - Andaluzja
Andaluzja to najludniejszy region Hiszpanii, z ośmioma prowincjami i stolicą w Sewilli. To tu najlepiej widać ślady arabskiego panowania, które trwało od 711 do 1492 roku: Alhambrę w Granadzie, Mezquitę w Kordobie i Alkazar w Sewilli. Sewilla słynie też z jarmarku Feria de Abril i procesji Wielkiego Tygodnia.
Do tego dochodzą białe miasteczka w górach wokół Rondy, flamenco, sherry z Jerez de la Frontera, Costa del Sol z Malagą i Marbellą, szerokie plaże Costa de la Luz koło Kadyksu oraz Sierra Nevada z Mulhacénem (3479 m n.p.m.), najwyższym szczytem Półwyspu Iberyjskiego.
Na pierwszy raz wybierz trójkąt Sewilla - Kordoba - Granada albo połącz Malagę z białymi miasteczkami i Rondą. Latem w głębi lądu bywa ponad 40°C, dlatego na zwiedzanie lepsze są wiosna i jesień.
Środek kraju - Madryt i Meseta
Interior Hiszpanii to wysoki płaskowyż, gorący latem i zimny zimą. Mieszkańców jest tu mniej, za to w tej części Hiszpanii znajduje się ogromnie dużo zabytków: zamki, katedry, średniowieczne mury i całe miasta wpisane na listę UNESCO.
Wspólnota Madrytu
Wspólnota Madrytu to stolica Hiszpanii i jej okolice. Madryt leży niemal w geograficznym środku kraju, a na Puerta del Sol znajduje się kilometr zero, od którego liczy się odległości na hiszpańskich drogach krajowych. Madryt to największe miasto Hiszpanii, z ponad trzema milionami mieszkańców, a cała wspólnota liczy blisko siedem milionów osób.
Madryt ma trzy wielkie muzea przy Paseo del Arte: Prado, Muzeum Królowej Zofii z „Guernicą” Picassa i Muzeum Thyssen-Bornemisza. Do tego Pałac Królewski, park Retiro, Plaza Mayor i życie nocne, które zaczyna się późno i kończy nad ranem. W niedziele w dzielnicy La Latina odbywa się pchli targ El Rastro, a na tapas warto wybrać się do barów przy Cava Baja.
Z miasta łatwo wyruszyć na wycieczkę do klasztoru El Escorial z XVI wieku, do ogrodów Aranjuez czy do Alcalá de Henares, miasta Cervantesa. Wszystkie trzy miejsca są na liście UNESCO, a dojedziesz do nich podmiejską koleją. Obok Kraju Basków to region z najwyższym PKB na mieszkańca, a Madryt jest największym węzłem kolejowym i lotniczym kraju, więc to wygodny punkt startu do dalszej podróży.
Kastylia-La Mancha

Kastylia-La Mancha ma pięć prowincji: Albacete, Ciudad Real, Cuenca, Guadalajarę i Toledo, a stolicę w Toledo, mieście trzech kultur. W jego wąskich uliczkach stoją obok siebie gotycka katedra, synagogi i dawny meczet, a w kościele Santo Tomé wisi słynny obraz El Greca „Pogrzeb hrabiego Orgaza”. Z Madrytu do Toledo dojedziesz szybkim pociągiem w około pół godziny.
To kraina Don Kichota: wiatraki w Consuegrze i Campo de Criptana, równiny pełne winnic i pola szafranu, które jesienią kwitną na fioletowo. La Mancha to największy obszar winiarski Hiszpanii, a wiele miejscowości chwali się związkami z bohaterem Cervantesa.
Nie pomiń Cuenki z domami zawieszonymi nad wąwozem, wpisanej na listę UNESCO, i spróbuj sera manchego w jego ojczyźnie. W Almagro zachował się teatr z XVII wieku (Corral de Comedias), w którym latem odbywa się festiwal teatru klasycznego. Miłośnicy przyrody znajdą tu park narodowy Tablas de Daimiel z mokradłami pełnymi ptaków.
Kastylia i León

Kastylia i León to największa wspólnota w Hiszpanii, z dziewięcioma prowincjami, większa powierzchnią od całej Portugalii. To serce dawnej Kastylii, która w XV wieku, po ślubie Izabeli i Ferdynanda, połączyła się z Aragonią i dała początek dzisiejszej Hiszpanii. Region formalnie nie ma stolicy, ale w Valladolid obradują jego parlament i rząd.
Region ma rzymski akwedukt i baśniowy Alkazar w Segowii, średniowieczne mury Ávili, uniwersytecką Salamankę z jednym z najpiękniejszych placów Plaza Mayor w kraju oraz gotyckie katedry w Burgos i Leónie. W katedrze w Burgos pochowano Cyda, a witraże katedry w Leónie należą do najpiękniejszych w Europie. Większość tych miast dzieli od Madrytu najwyżej dwie godziny jazdy.
Przez region prowadzi długi odcinek Camino de Santiago, a w Atapuerce koło Burgos odkryto szczątki jednych z najstarszych mieszkańców Europy. Poza miastami czekają winnice Ribera del Duero, góry Sierra de Gredos i zamki na wielu wzgórzach. Spróbuj pieczonego prosięcia (cochinillo) w Segowii i jagnięciny z pieca opalanego drewnem. Większość regionu leży na wysokim płaskowyżu, więc zimy bywają tu mroźne, a lata gorące.
Aragonia

Aragonia rozciąga się od Pirenejów po suche płaskowyże na południu i ma trzy prowincje: Huescę, Saragossę i Teruel. Przed połączeniem z Kastylią była sercem Korony Aragonii, która władała m.in. Katalonią, Walencją, Sycylią i Neapolem.
Stolica, Saragossa, słynie z bazyliki del Pilar nad rzeką Ebro i z arabskiego pałacu Aljafería. W Teruelu zachowały się wieże w stylu mudéjar wpisane na listę UNESCO, a samo miasto znane jest z legendy o kochankach z Teruelu, hiszpańskich Romeo i Julii. Warto zajrzeć też do Albarracín, jednego z najpiękniejszych miasteczek w Hiszpanii, z różowymi domami przyklejonymi do skały.
Na północy leży Aneto (3404 m n.p.m.), najwyższy szczyt Pirenejów, i park narodowy Ordesa y Monte Perdido z kanionami i wodospadami. Zimą narciarze jeżdżą do Formigal i Candanchú. W prowincji Huesca warto zobaczyć zamek Loarre, jedną z najlepiej zachowanych romańskich twierdz w Europie.
Estremadura

Estremadura przy granicy z Portugalią to jeden z najmniej odwiedzanych regionów Hiszpanii i jeden z najbardziej niedocenianych. Ma dwie prowincje, Cáceres i Badajoz, oraz rozległe pastwiska z dębami (dehesa), na których wypasa się czarne świnie iberyjskie. Stąd pochodzi jedna z najlepszych szynek, jamón ibérico de bellota.
Stolica, Mérida, ma rzymski teatr i most, a także amfiteatr i Narodowe Muzeum Sztuki Rzymskiej, bo w czasach cesarstwa była stolicą prowincji Luzytania. Latem w rzymskim teatrze odbywa się festiwal teatru klasycznego. Cáceres i Trujillo to kamienne miasta konkwistadorów, którzy w XVI wieku wyruszali stąd do Ameryki: z Trujillo pochodził Francisco Pizarro, a z Medellín Hernán Cortés.
W parku Monfragüe zobaczysz sępy i orły, a w dolinie Jerte wiosną zakwita ponad milion drzew wiśniowych. Warto też odwiedzić klasztor Guadalupe, wpisany na listę UNESCO, i klasztor Yuste, w którym ostatnie miesiące życia spędził cesarz Karol V. Turystów jest tu niewielu, więc zwiedzasz bez tłumów.
Hiszpańskie wyspy - Baleary i Wyspy Kanaryjskie
Hiszpania ma dwa duże archipelagi i każdy z nich jest osobną wspólnotą autonomiczną. Wyspy to najprostszy pomysł na wakacje z plażą, bo z Polski lata się tam bezpośrednio, a hoteli jest pod dostatkiem.
Baleary
Baleary na Morzu Śródziemnym to Majorka, Minorka, Ibiza i Formentera oraz kilka mniejszych wysepek, m.in. Cabrera. Stolicą jest Palma na Majorce z gotycką katedrą La Seu nad zatoką. Na wyspach obok hiszpańskiego obowiązuje kataloński w odmianie balearskiej.
Każda wyspa ma inny charakter. Majorka to góry Tramuntana z wioskami Valldemossa i Deià oraz zatoczki z turkusową wodą. Minorka, rezerwat biosfery UNESCO, ma spokojne plaże i prehistoryczne budowle talayoty. Ibiza słynie z imprez, ale też ze starego miasta Dalt Vila i hipisowskich targów, a Formentera z turkusowej wody jak z Karaibów i plaży Ses Illetes.
Między wyspami kursują promy, więc łatwo połączyć dwie z nich w jednym wyjeździe, np. Ibizę z Formenterą. Najwięcej turystów przyjeżdża od czerwca do września, a wiosną i jesienią Majorka przyciąga rowerzystów i piechurów. Spróbuj ensaïmady, słodkiego ślimaka z ciasta drożdżowego, i sobrasady, pikantnej kiełbasy do smarowania.
Wyspy Kanaryjskie
Wyspy Kanaryjskie leżą na Oceanie Atlantyckim, ok. 100 km od wybrzeży Afryki. Archipelag tworzy osiem zamieszkanych wysp i dwie prowincje, a rolę stolicy dzielą Santa Cruz de Tenerife i Las Palmas de Gran Canaria.
Na Teneryfie wznosi się Teide (3715 m n.p.m.), najwyższy szczyt Hiszpanii. Gran Canaria ma wydmy Maspalomas, Lanzarote wulkaniczny park Timanfaya i dzieła Césara Manrique, a Fuerteventura kilometry złotych plaż i wiatr idealny do kitesurfingu. Mniejsze La Palma, La Gomera i El Hierro to raj dla piechurów.
Dzięki łagodnemu klimatowi przez cały rok Kanary są najpopularniejszym kierunkiem zimowych wyjazdów, a w dzień temperatura rzadko spada poniżej 20°C. Lot z Polski trwa zwykle około sześciu godzin. Spróbuj ziemniaków papas arrugadas z sosem mojo i koziego sera z Fuerteventury.
Miasta autonomiczne Ceuta i Melilla

Ceuta i Melilla to hiszpańskie miasta na północnym wybrzeżu Afryki, otoczone przez Maroko. Nie są wspólnotami autonomicznymi, tylko miastami autonomicznymi z nieco mniejszymi kompetencjami. Melilla należy do Hiszpanii od 1497 roku, a Ceuta od XVII wieku, wcześniej była portugalska. Ich granice z Marokiem to jedyne lądowe granice Unii Europejskiej w Afryce.
Do Ceuty płynie się promem z Algeciras w niecałą godzinę. Miasto leży na półwyspie naprzeciw Gibraltaru, a ze wzgórza Monte Hacho widać wybrzeże Europy. Warto zobaczyć Mury Królewskie z fosą, po której pływają łodzie, i kompleks basenów Parque Marítimo del Mediterráneo zaprojektowany przez Césara Manrique.
Do Melilli dopłyniesz promem z Malagi albo Almeríi lub dolecisz samolotem. W mieście zachowało się mnóstwo modernistycznych kamienic, wiele z nich zaprojektował Enrique Nieto, współpracownik Gaudíego, a nad portem wznosi się ufortyfikowana starówka Melilla la Vieja. W obu miastach od wieków mieszkają obok siebie chrześcijanie, muzułmanie, żydzi i hindusi. Obie enklawy rzadko pojawiają się w planach turystów, ale są ciekawym przystankiem na trasie do Maroka.
Który region Hiszpanii wybrać?
Na pierwszy wyjazd najczęściej wybiera się Andaluzję albo Katalonię, bo łączą zabytki, plaże i dobrą komunikację. Jeśli lubisz zwiedzanie miast, połącz Madryt z wycieczkami do Toledo i Segowii. Na wakacje z dziećmi i plażą najprościej polecieć na Baleary, Costa Blanca albo Kanary. Na jesienny lub zimowy wyjazd z gwarancją słońca nic nie przebije Wysp Kanaryjskich.
Na kolejne wyjazdy zostaw sobie północ: Kraj Basków dla kuchni, Asturię i Kantabrię dla gór, Galicję dla wybrzeża i Camino. Jeśli wolisz miejsca bez tłumów, wybierz Estremadurę, Aragonię albo Kastylię i León. W regionach w głębi lądu i na północy najwygodniej poruszać się samochodem, dlatego przed wyjazdem sprawdź wynajem auta w Hiszpanii.
Hotele w Hiszpanii - nocleg w paradorach
Paradory to sieć państwowych hoteli, które mieszczą się często w zamkach, klasztorach i pałacach. To dobry sposób, żeby poznać różne regiony Hiszpanii od strony historii. Oto trzy paradory z trzech różnych wspólnot autonomicznych.
💰 Parador de Teruel
Parador w Aragonii, na obrzeżach Teruelu, w budynku inspirowanym stylem mudéjar, z którego słynie miasto. W środku znajdziesz kafle, marmury i łuki, a w ogrodzie basen. Do zabytkowego centrum z wieżami wpisanymi na listę UNESCO dojedziesz w kilka minut. To dobra baza na objazd mniej znanej Aragonii.
🏨 Parador de Almagro
Parador w Kastylii-La Manchy, w dawnym klasztorze z XVI wieku, kilka minut spacerem od słynnego placu w Almagro. Ma krużganki, dziedzińce, drewniane stropy i odkryty basen. Śpi się tu w dawnych celach zakonnych, ale w zupełnie nowoczesnym standardzie. Świetny przystanek na szlaku Don Kichota.
💎 Parador de Baiona
Parador w Galicji, w twierdzy Monterreal na cyplu nad zatoką, otoczonej murami obronnymi. Z wielu pokoi widać Atlantyk i wyspy Cíes. Ma basen, restaurację z galicyjską kuchnią i ścieżkę spacerową dookoła murów. To jeden z najbardziej efektownych paradorów w całym kraju.
Najczęstsze pytania o regiony Hiszpanii
Ile jest regionów w Hiszpanii?
Hiszpania dzieli się na 17 wspólnot autonomicznych i 2 miasta autonomiczne: Ceutę i Melillę. Wspólnoty dzielą się dalej na 50 prowincji.
Ile prowincji jest w Hiszpanii?
W Hiszpanii jest 50 prowincji. Najwięcej, bo dziewięć, ma Kastylia i León, a Andaluzja osiem. Siedem wspólnot składa się z jednej prowincji.
Czy Hiszpania ma dwie stolice?
Nie, stolicą Hiszpanii jest Madryt. Dwie stolice mają za to Wyspy Kanaryjskie, gdzie tę rolę dzielą Santa Cruz de Tenerife i Las Palmas de Gran Canaria.
Jaki jest najbogatszy region Hiszpanii?
Najwyższy PKB na mieszkańca mają Wspólnota Madrytu i Kraj Basków, a tuż za nimi Nawarra i Katalonia. Najniższy mają Andaluzja i Estremadura.
Który region Hiszpanii jest najładniejszy?
To zależy od tego, czego szukasz. Andaluzja zachwyca zabytkami, Wyspy Kanaryjskie przyrodą i klimatem, a zielona północ, zwłaszcza Asturia i Galicja, krajobrazami i spokojem.
Odkryj Hiszpanię - region po regionie
Hiszpania to 17 wspólnot autonomicznych, dwa archipelagi i kilka tysięcy kilometrów wybrzeża. Każdy region Hiszpanii ma własną kuchnię, święta i krajobrazy, więc wybierz kierunek i sprawdź, co warto zobaczyć.
| Kierunek | Co warto zobaczyć |
|---|---|
| Regiony | Andaluzja, Katalonia, Wspólnota Madrytu, Walencja, Kraj Basków, Galicja, Asturia, Kantabria, Kastylia i León, Kastylia-La Mancha, Aragonia, Nawarra, La Rioja, Murcja, Estremadura |
| Wyspy Kanaryjskie | Teneryfa, Gran Canaria, Lanzarote, Fuerteventura |
| Baleary | Majorka, Ibiza, Minorka |
| Wybrzeża | Costa del Sol, Costa Blanca, Costa Brava, Costa Dorada, Costa de la Luz, Costa Almería |
| Miasta | Madryt, Barcelona, Sewilla, Walencja, Granada, Malaga, Kordoba, Bilbao, San Sebastián |
| Hiszpania w miesiącach | Styczeń, Luty, Marzec, Kwiecień, Maj, Czerwiec, Lipiec, Sierpień, Wrzesień, Październik, Listopad, Grudzień |
Zobacz także: Hiszpańskie święta i tradycje, Kuchnia hiszpańska, Pogoda w Hiszpanii, Hiszpania zimą, Wyspy Kanaryjskie zimą, Wynajem samochodu w Hiszpanii, E-booki Hispanico.pl.
PROMOCJETańsze hotele i bilety na ten wyjazdZobacz →



